THE PORNOGRAPHIZATION OF IMAGINATION. SOME COMMENTS ON PORN STUDIES IN LITERARY RESEARCH / Pornografizacja wyobraźni. Kilka uwag na temat porn studies w badaniach literackich

  • Adam Regiewicz Instytut Literaturoznawstwa, Wydział Humanistyczny, Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie https://orcid.org/0000-0003-1367-7697
Słowa kluczowe: porn studies; literatura erotyczna; pornografia; współczesna literatura polska

Abstrakt

The exploration of human sexuality at the end of the nineteenth century did not immediately stimulate the development of research in literary eroticism. Its development is associated not so much with the discoveries made by anthropologists as with the influence of the Nietzsche’s philosophy and Freud’s psychoanalysis. The theory of Dionysian culture with its concept of libido (which in times of the supremacy of high culture remains hidden in the language of literature) contributed to the first wave of erotic criticism. Decades later, its development was related to feminist criticism, followed by gender studies and homoerotic studies. What seems interesting in this context is the lack of reflection on the role of the audiovisual pornographic imagination in most contemporary literature. While porn studies is present in sociology, anthropology, and film studies, it is still absent from literary studies. The article presents the mutual influence of literature and pornographic cinema, showing the limitation of the traditional tools used in literary studies in the analysis of contemporary literary descriptions of sexual acts. It examines the reason for the lack of research on this topic, paying attention to the ethical and aesthetic consequences of changing this situation. Finally, it outlines the areas of interest that porn studies could help explore.

Bibliografia

Barke James. 1959. Pornography and Bawdry in Literature and Society. In: Robert Burns: The Merry Muses of Caledonia. Ed. James Barke, Sydney Goodsir. New York: Gramercy. ISBN: 1-1214-5100-4. Pp. 23–37.

Barthes Roland. 1989. Sade, Fourier, Loyola. Trans. Richard Miller. Berkeley: University of California Press. ISBN: 0-5200-6628-6.

Barthes Roland. 1990. The Pleasure of the Text. Trans. Richard Miller. Oxford: Wiley–Blackwell. ISBN: 978-06-3117-611-4.

Bataille Georges. 1989. The Tears of Eros. Trans. Peter Connor. San Francisco: City Lights Books. ISBN: 0-8728-6222-4.

Bator Joanna. 2016. Rok królika. Kraków: Wydawnictwo Znak. ISBN: 978-83-2404- 351-4.

Błoński Jan. 1981. Romans z tekstem. Kraków: Wydawnictwo Literackie. ISBN: 978-83-0800-567-5.

Bodzioch-Bryła Bogusława. 2006. Ku ciału post-ludzkiemu… Poezja polska po 1989 roku wobec nowych mediów i nowej rzeczywistości. Kraków: Universitas. ISBN:83-242-0534-9.

Bodzioch-Bryła Bogusława, Pietruszewska-Kobiela Grażyna, Regiewicz Adam. 2015. Literatura – nowe media. Homo irretitus w kulturze literackiej XX i XXI wieku. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek. ISBN: 978-83-8019-189-1.

Bodzioch-Bryła Bogusława, Dorak-Wojakowska Lilianna, Kaczmarczyk Michał, Regiewicz Adam. 2015. Przepływy, protezy, przedłużenia... Przemiany kultury polskiej pod wpływem nowych mediów po 1989 roku. Kraków: Wydawnictwo WAM. ISBN: 978-83-7614-235-7.

Borneman Ernest. 1989. Seks a język. Trans. Kazimierz Gasztowt. In: Dura sex sed sex. Warszawa: Wydawnictwo Współczesne – Literatura na Świecie. Pp. 48–56.

Buczkowski Adam. 2005. Społeczne tworzenie ciała. Płeć kulturowa i biologiczna. Kraków: Universitas. ISBN: 83-2420-570-5.

Charkowska-Giedrys Katarzyna. 2013. Pornografia w percepcji młodzieży studenckiej. Raport z badań. Warszawa: Żak. ISBN: 978-83-6201-567-2.

Cixous Helene. 1976. The Laugh of the Medusa. Trans. Keith Cohen, Paula Cohen. “Signs”, no. 4. ISSN: 0097-9740. Pp. 875–893.

Dąbrowski Mieczysław. 2018. Tylko seks? Antropologia erotyzmu od Sade’a do Houellbecqa. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. ISBN: 978-83-2353-460-0.

Dines Gail. 2010. Pornland: How Porn Has Hijacked our Sexuality. Boston: Beacon. ISBN: 978-08-0700-154-7.

Dzikowska Joanna. 2019. Porno dla Matki Polki. “Książki”, no. 4. ISSN: 0860-908X. Pp. 20–31.

Engelking Wojciech. 2016. Lekcje anatomii doktora D. Kraków: Wydawnictwo Literackie. ISBN: 978-83-0806-193-0.

Filar Marian. 1977. Pornografia. Studium z dziedziny polityki kryminalnej. Toruń: Wydawnictwo UMK.

Franczak Jerzy. 2007. Poszukiwanie realności. Światopogląd polskiej prozy modernistycznej. Kraków: Universitas. ISBN: 978-83-2421-938-4.

Giddens Anthony. 1992. The Transformation of Intimacy: Sexuality, Love, and Eroticism in Modern Societies. Stanford: Stanford University Press. ISBN: 978-08-0472-214-8.

Hopfinger Maryla. 2010. Literatura i media po 1989 roku. Warszawa: Oficyna Naukowa. ISBN: 978-83-6436-354-2.

Houellebecq Michel. 2003. Platform. Trans. Frank Wynne. London: Vintage. ISBN: 978-04-3400-989-3.

Kinsey Alfred C., Pomeroy Wardell B., Martin Clyde E. 1953. Sexual Behavior in The Human Male. London: W.B. Saunders Company.

Krasnodębski Zdzisław. 1991. Upadek idei postępu. Warszawa: PIW. ISBN: 978-83- 6012-559-5.

Kuczok Wojciech. 2013. Przyjdź do mnie. In: Obscenariusz. Warszawa: W.A.B. ISBN: 978-83-7747-965-0. Pp. 5–94.

Kunicka-Michalska Barbara. 2004. Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności popełniane za pośrednictwem systemu informatycznego. Wrocław: Ossolineum. ISBN: 8-3040-4744-6.

Lachman Magdalena. 2007. Jak (nie) być pisarzem. Proza polska po 1989 roku w konfrontacji z kulturą audiowizualną i medialną. In: Proza i poezja polska po 1989 roku wobec tradycji. Ed. Aleksander Główczewski, Maciej Wróblewski. Toruń: Wydawnictwo UMK. ISBN: 978-83-2312-081-0. Pp. 11–22.

Loska Krzysztof. 1995. Oblicza pornografii – hard core. In: Wstydliwe przyjemności, czyli po co tak naprawdę chodzimy do kina? Ed. Grażyna Stachówna. Kraków: Universitas. ISBN: 8-3705-2273-4. Pp. 101–114.

Marecki Piotr, Stokfiszewski Igor, Witkowski Michał. 2002. Tekstylia. O “rocznikach siedemdziesiątych”. Kraków: Ha!art. ISBN: 8-3889-5714-7.

Mazurek Anna. 2019. Dziwka. Kraków: Korporacja Ha!art. ISBN: 978-83-6573-968-1.

McNair Brian. 2002. Striptease Culture: Sex, Media and the Democratisation of Desire. London: Routledge. ISBN: 978-04-1523-734-5.

Miller Henry. 1993. Tropic of Capricorn. London: Flamingo. ISBN: 978-00-0654-584-2.

Nijakowski Lech M. 2010. Pornografia. Historia, znaczenie, gatunki. Warszawa: Iskry. ISBN: 978-83-244-0138-3.

Nosowski Zbigniew. 2008. All You Need is Sex? Jak zmienia się współczesne rozumienie erotyki. “Więź”, no. 7–8. ISSN: 0511-9405. Pp. 72–82.

Piotr C. 2014. Pokolenie Ikea. Gdynia: Novae Res. ISBN: 978-83-8083-446-0.

Pornography: Opposing Viewpoints. 2002. Ed. Helene Cothran. San Diego, CA: Greenhaven. ISBN: 0-7377-0760-7.

Pospiszyl Kazimierz. 2008. Przestępstwa seksualne. Geneza, postacie, resocjalizacja oraz zabezpieczenia przed powrotnością. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN: 978-83-0114-515-6.

Praktyki cielesne. 2006. Ed. Jacek Kurczewski. Warszawa: Trio. ISBN: 8-3743-6049-6.

Pułka Leszek. 2004. Kultura mediów i jej spektakle na tle przemian komunikacji społecznej i literatury popularnej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. ISBN: 8-3229-2539-5.

Regiewicz Adam. 2014. Czytanie audiowizualnością. Przyczynek do refleksji nad strategiami audiowizualnymi w tekstach literackich. In: Między XX a XXI wiekiem. Z literaturoznawczych warsztatów badawczych. Ed. Leszek Będkowski, Grażyna Pietruszewska-Kobiela. Częstochowa: AJD. ISBN: 978-83-7455-375-9. Pp. 121–137.

Regiewicz Adam, Warzocha Anna. 2018. Audiovisuality of Literature. The Instance of Detective Stories for Children in Developing Reading Competencies. In: International Multidisciplinary Scientific Conference On Social Sciences and Arts. Vol. 5: Education and Educational Research. Albena: STEF92 Technology. ISBN: 978-61-9740-856-0. Pp. 21–28.

Sobolewska Justyna. 2011. Seksmisja literatury. “Polityka”, no. 31. ISSN: 0032-3500. P. 60.

Sołtys Justyna. 2014. Uwodzicielki, “kocice”… Kobiety z video sex chatów – charakterystyka postaw. Na podstawie portalu showup.tv. In: Antropologia miłości. Vol. 6: Miłość sprzedajna. Ed. Bożena Płonka-Syroka, Katarzyna Marchel, Andrzej Syroka. Wrocław: Arboretum. ISBN: 978-83-6256-338-8. Pp. 423–430.

Stempczyńska Barbara, Mięsowska Lidia. 2011. Słowo wstępne. In: Literatura środka. Kontekst słowiański. Ed. Barbara Stempczyńska, Lidia Mięsowska, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. ISBN: 978-83-8012-610-7. Pp. 7–9.

Szczęsna Ewa. 2007. Poetyka mediów. Polisemiotyczność, digitalizacja, reklama. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. ISBN: 978-83-8966-382-1.

Szyłak Aneta. 1997. Relacja z dyskusji o moralności sztuki w Polsce. “Exit”, no. 3. ISSN: 0867-0625. Pp. 1532–1534.

Thomas Donald. 1992. The Marquis de Sade. New York: Allison and Busby. ISBN: 978-08-5031-967-5.

Tramer Maciej. 2007. Rzeczy wstydliwe, a nawet mniej ważne. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. ISBN: 978-83-2261-727 4.

Twardoch Szczepan. 2017. Masara. In: Ballada o pewnej panience. Kraków: Wydawnictwo Literackie. ISBN: 978-83-0806-433-7. Pp. 134–169.

Uniłowski Krzysztof. 2006. Granice nowoczesności. Proza polska i wyczerpanie modernizmu. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. ISBN: 978-83-2261-563-8.

Uniłowski Krzysztof. 2008. Kup Pan książkę. Szkice i recenzje. Katowice: FA-art. ISBN: 978-83-6040-607-6.

Varga Krzysztof. 2018. Sonnenberg. Wołowiec: Czarne. ISBN: 978-83-8049-655-2.

Vargas Llosa Mario. 2015. Cywilizacja spektaklu. Trans. Maria Szafrańska-Brandt. Kraków: Znak. ISBN: 978-83-2403-274-7.

Weeks Jeffrey. (1986) 1997. Sexuality. London: Routledge. ISBN: 0-4154-9712-4.

Williams Linda. 1999. Hard Core: Power, Pleasure, and the “Frenzy of the Visible”. Berkeley:University of California Press. ISBN: 978-05-2021-943-4.

Williams Linda. 2008. Screening Sex. Durham: Duke University Press. ISBN: 978-08- 2234-285-4.

Wstydliwe przyjemności czyli po co – tak naprawdę – chodzimy do kina? 1995. Ed. Grażyna Stachówna. Kraków: Universitas. ISBN: 978-83-7052-273-5.

Ziomek Jerzy. 1974. Kto jest pornografem? “Teksty”, no. 1. ISSN: 0324-8208. Pp. 147–152.

Ziomek Jerzy. 1980. Powinowactwa literatury. Studia i szkice. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. ISBN: 978-83-0100-794-2.

Opublikowane
2020-11-26
Dział
Artykuły