SKRWAWIONE ZIEMIE, SPALENI LUDZIE – O POWSTANIU I FUNKCJO NOWANIU ARKADYJSKIEGO MITU CZECH ORAZ O JEGO DEKONSTRUKCJI W TRYLOGII HUSYCKIEJ ANDRZEJA SAPKOWSKIEGO

Słowa kluczowe: Europa Środkowa; Andrzej Sapkowski; Mariusz Szczygieł; mit arkadyjski; Jan Hus

Abstrakt

The main aim of the article is to examine the representation of Bohemia in contemporary Polish literature. The first part of the text focuses on the early stage of its mythologization, in which Czech lands became a point of reference for Polish writers in the times of the emergence of the term “Central Europe” in Polish discourse. The author presents the concepts taken from Milan Kundera’s and Josef Kroutvor’s essays as critical in shaping the perception of Bohemia as a land where, unlike in Polish historical discourse, history does not serve a source of trauma. This Arcadian vision of Czech history is strongly present in Mariusz Szczygieł’s texts, which can be seen as playing the key role in the mythologization of Czech lands in Polish imagination. The second part of the text concentrates on the historical narrative in Andrzej Sapkowski’s Hussite Trilogy and its references to the history of Central Europe. In the trilogy Bohemia and Silesia are consistently presented as bloodlands and a source of trauma, not only in contemporary times but in medieval history as well.

 

Bibliografia

Baluch Jacek. 1992. Hasło: Czeska literatura w Polsce. W: Słownik literatury polskiej XX wieku. Red. Alina Brodzka. Wrocław: Ossolineum. S. 159–162.

Czapliński Przemysław. 2016. Poruszona mapa. Wyobraźnia geograficzno-kulturowa polskiej literatury przełomu XX i XXI wieku. Kraków: Wydawnictwo Literackie (wersja .mobi).

Dorosz Beata. 1992. Literatura i krytyka w drugim obiegu 1977–1989. Rekonesans bibliograficzny w zakresie druków zwartych. W: Piśmiennictwo – systemy kontroli – obiegi alternatywne. T. 2. Red. Janusz Kostecki, Alina Brodzka. Wrocław: Wiedza o kulturze. S. 335–355.

Dudek Dorota. 2001. Czeska literatura w polskim drugim obiegu lat osiemdziesiątych. „Bohemistyka”, nr 3. S. 221–233.

Eliade Mircea. 1993. Sacrum, mit, historia. Przeł. Anna Tatarkiewicz. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Gemra Anna. 2012. Reinmara z Bielawy dolnośląskie i czeskie przypadki… W: Śląskie pogranicza kultur. T. 1. Red. Marian Ursel, Olga Taranek-Wolańska. Wrocław: Atut. S. 203–219.

Górny Maciej. 2001. Między Marksem a Palackým. Historiografia w komunistycznej Czechosłowacji. Warszawa: Trio.

Kaczor Katarzyna. 2017. Z „getta” do mainstreamu. Polskie pole literackie fantasy. Kraków: Universitas.

Kąkolewski Krzysztof. 1992. Hasło: Reportaż. W: Słownik literatury polskiej XX wieku. Red. Alina Brodzka. Wrocław: Ossolineum. S. 931–935.

Kotyk Jiří. 2001. Spor o revizi Husova procesu. Praha: Vyšehrad.

Kras Paweł. 1998. Husyci w piętnastowiecznej Polsce. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Królak Joanna. 2004. Hus na trybunie. Warszawa: Instytut Slawistyki Południowej i Zachodniej.

Królak Joanna, Filipowicz Marcin. 2009. Polskie badania nad literaturą czeską. W: Česká polonistika a polská bohemistika na přelomu století. Czeska polonistyka i polska bohemistyka na przełomie stuleci. Red. Mečislav Borák, Ryszard Gładkiewicz. Praha: Univerzita Karlova. S. 233–239.

Kroutvor Josef. 1993. Europa środkowa: anegdota i historia. Przeł. Jan Stachowski. Kraków: Universitas.

Lausberg Heinrich. 2002. Retoryka literacka. Podstawy wiedzy o literaturze. Przeł. Albert Gorzkowski. Bydgoszcz: Homini.

Lemann Natalia. 2008. Epicka historiografia we współczesnej prozie polskiej. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Maleczyńska Ewa. 1959. Ruch husycki w Czechach i w Polsce. Warszawa: Książka i Wiedza.

Mroczek Izabela. 2016. Komentarz do bibliografii przekładów literatury czeskiej w Polsce

i literatury polskiej w Czechach w 2015. W: Przekłady Literatur Słowiańskich. T. 7, cz. 2. Red. Bożena Tokarz. Katowice: Uniwersytet Śląski. S. 83–90.

Nora Pierre. 2009. Między pamięcią a historią: Les Lieux de Mémoire. „Tytuł roboczy: Archiwum”, nr 2. S. 4–12.

Rechowicz Marian. 1965. Jan Hus. „Tygodnik Powszechny”, nr 29. S. 2–3.

Rak Jiří. 1994. Bývali Čechově. Praha: H&H.

Snyder Timothy. 2015. Czarna ziemia. Holocaust jako ostrzeżenie. Przeł. Bartłomiej Pietrzyk. Kraków: Znak.

Stasiewicz Piotr. 2016. Między światami. Intertekstualność i postmodernizm w literaturze fantasy. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Surosz Mariusz. 2018. Pepiki. Dramatyczne stulecie Czechów. Wołowiec: Czarne.

Swieżawski Stefan. 2015. Jan Hus – heretyk czy prekursor. „Tygodnik Powszechny. Kanon”, nr 1 (wersja elektroniczna).

Szczygieł Mariusz. 2011. Zrób sobie raj. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.

Żygadło-Czopnik Dorota. 2015. O przekładach literatury polskiej w Czechach i czeskiej w Polsce Komentarz do bibliografii przekładów w 2014 roku. W: Przekłady Literatur Słowiańskich. T. 6, cz. 2. Red. Bożena Tokarz. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. S. 89–108.

Opublikowane
2019-11-21
Dział
Artykuły