Dom i zabudowania gospodarskie w polskiej gwarze wsi Wójtowce na Podolu

_________________________________

  • Viktoriia Cherniak Uniwersytet Warszawski, Wydział „Artes Liberales”
Słowa kluczowe: gwara polska, grupy tematyczne, zapożyczenia, pary/szeregi synonimiczne

Abstrakt

W artykule przedstawiono słownictwo związane z domem mieszkalnym, zabudowaniami gospodarskimi, a także z ich wyposażeniem (284 wyrazy). Wyrazy zostały podzielone na pięć grup tematycznych (w niektórych wydzielono podgrupy): określenia domu i jego elementów (47 wyrazów), sprzęty i wyposażenie (87 wyrazów), zabudowania gospodarskie (43 wyrazy), sprzęty i narzędzia gospodarskie (46 wyrazów), czynności związane z pracą w gospodarstwie (61 wyrazów). Przeważają tu wyrazy wspólne – 125 (44%), wyrazy rodzime stanowią 90 przykładów (32%), wyrazy zapożyczone 69 (24%). Przedstawiono także 31 par/szeregów synonimicznych, składających się z wyrazów rodzimych/wspólnych i wyrazów zapożyczonych oraz uwagi o słowotwórstwie.

 

BIBLIOGRAFIA

Bartmiński Jerzy, Bielińska-Gardziel Iwona, 2012, Polski językowo-kulturowy obraz domu (cz. I), w: M. Abramowicz, J. Bartmiński, I. Bielińska-Gardziel, Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów, t. 1, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, s. 9–46.

Cherniak Viktoriia, w druku, Świat roślin w gwarze wsi Wójtowce na Podolu na tle innych gwar polskich na Ukrainie, w: E. Solak, B. Todorović , B. Popiołek, red., Słowiańskie przyjemności 3: Wielojęzyczność, Kraków.

Dejna Karol, 1987, Atlas gwar polskich. Kwestionariusz – notatnik, Zakład Poligraficzny Politechniki Łódzkiej, Łódź.

Dzięgiel Ewa, 2003, Polszczyzna na Ukrainie. Sytuacja językowa w wybranych wsiach polskich i szlacheckich, Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa.

Karaś Halina, 1996, Rusycyzmy słownikowe w polszczyźnie okresu zaborów, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa.

Kozłowska-Doda Jadwiga, 2015, Paniacce „dom” u suczasnaj biełaruskaj mowie, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.

Krawczyk Aleksandra, 2007, Zapożyczenia leksykalne w sytuacji wielojęzyczności. Ukrainizmy i rusycyzmy w gwarze Maćkowiec na Podolu, Wydawnictwo DiG, Warszawa.

Misiak Małgorzata, 2015, Językowy obraz DOMU w etnolekcie łemkowskim. Analiza danych słownikowych, w: J. Konickaja, red., Slavistica Vilnensis, Vilniaus Universitetas, Vilnius, s. 61–73.

Nepop Lidija, 2004, Łeksyczni osobływosti pol′s′kych howirok na terytoriji Chmiel′nyc′koji ta Żytomyrs′koji obłastej, Wydawnyczo-poligraficznyj centr „Kyjiws'kyj uniwersytet”, Kyjiw.

Rieger Janusz, 2019, Język polski na Kresach, Wydawnictwo DiG, Warszawa.

Torczyns'ka Natalija, Torczyns'kyj Mychajło, 2008, Słownyk własnych geograficznych nazw Chmiel′nyckoji obłasti, Awist, Chmel'nyc'kyj.

Tymbrowska Genowefa, Słownictwo mieszkańców Czerwonych Chatek według kwestionariusza Atlasu gwar polskich [komputeropis].

Walczak Bogdan, 1982, Z zagadnień etymologizacji zapożyczeń romańskich w języku polskim, w: J. Tokarski, red., Język. Teoria – dydaktyka. Materiały V konferencji Młodych Językoznawców – Dydaktyków, Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego, Kielce, s. 172–194.

Zakhutska Oksana, 2015, Polszczyzna drobnoszlacheckiej wsi Siaberka na Wołyniu. Słownictwo, Wydawnictwo DiG, Warszawa.

Zielińska Anna, 2013, Mowa pogranicza. Studium o językach i tożsamościach w regionie lubuskim, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.

Opublikowane
2020-01-19
Dział
Artykuły