Erozja wiatrowa – przygotowanie map wskazujących kierunki wiatrów erozyjnych
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1968/17/8Słowa kluczowe:
erozja wiatrowa, kartografia geomorfologiczna, góry Szwecji, Arktyka Kanadyjska, procesy peryglacjalneAbstrakt
Najpierw omówiono skutki działalności wiatru w górach Szwecji. Najważniejszym z nich jest nawiew śniegu, ale w niektórych obszarach istotna jest również erozja wiatrowa podłoża. Aktywność wiatru w górach Szwecji nie była jednak dotąd szerzej badana, a wiele zagadnień związanych z tym tematem nie zostało w ogóle poruszonych. Autor zajął się dwoma z tych problemów: rozmieszczeniem powierzchni poddanych erozji wiatrowej oraz kierunkiem wiatru erozyjnego. Omówiono metodę mapowania kierunku wiatru za pomocą śladów erozyjnych na powierzchni gruntu. Najważniejsze wskaźniki to: uszkodzenia roślinności, rozmieszczenie porostów na głazach oraz krzewy rosnące po zawietrznej stronie. Zaprezentowano dwie mapy z gór Szwecji oraz trzecią mapę z wyspy Axel Heiberg w Arktyce Kanadyjskiej. We wszystkich mapach duży wpływ zdają się mieć wiatry grawitacyjne. Głównym celem artykułu jest przetestowanie metody. Dokonano tego poprzez sprawdzenie, czy strzałki wiatru, oparte na poszczególnych obserwacjach, dają wiarygodny obraz w porównaniu z naszą ogólną wiedzą o systemach wiatrowych w górach w klimacie zimnym.
Bibliografia
Bergenkull, G., Löfvendahl, R., 1967 - Vinderosionsstudier runt Helagsfjället. Unpublished paper, Geography department in Göteborg.
Enquist, F., 1916 - Der Einfluss des Windes auf die Verteilung der Gletscher. Bull. Geol. Institution Univ. Uppsala, vol. 14; p. 1-108.
Liljequist, G. H., 1962 - Meteorologi. Stockholm 1962; 438 pp.
Lindblom, M. J., 1964 - Vindstudier i Göteborg. Unpublished paper: Geography department in Göteborg.
Lundqvist, G. J., 1948 - De svenska fjällens natur. Stockholm; 502 pp.
Pehrsson, O. J., 1965 - Studier av en palsmyr i Taavavuoma. Unpublished paper: Geography department in Göteborg.
Rudberg, S., 1954 - Västerbottens berggrundsmorfologi - Ett försök till rekonstruktion av preglaciala erosions-generationer i Sverige. Diss. Uppsala, Geographica, vol. 25; 457 pp.
Rudberg, S., 1963 - Geomorphological processes in a cold, semi-arid region. Axel Heiberg Isl. Research Rept. McGill Univ., Montreal. Jacobsen-McGill Arctic Research Expedition, Prel. Rept. 1961-62, ed. F. Müller.
Rudberg, S., 1966 (in print) - Periglacial maps. Proceedings of the I. G. U. Symposium in Liège-Louvain 1966.
Samuelsson, C. J., 1926 - Studien über die Wirkungen des Windes in den kalten und gemässigten Erdteilen. Bull. Geol. Institution Univ. Uppsala, vol. 20; p. 57-230.
Schytt, V., 1960 - The glaciers of the Kebnekajse-massif. Geogr. Annaler, vol. 41; p. 213-227.
Vilborg, L., 1963 - Bidrag till kännedom om den recenta glaciationens utbredning i Sverige. Ymer, vol. 82; p. 81-107.
Yoshino, M. M., 1964 - Some local characteristics of the winds as revealed by wind-shaped trees in the Rhône valley in Switzerland. Erdkunde, Bd. 18; p. 28-39.
