Rozszerzenie zakresu pojęcia „peryglacjalny”

Abstrakt

Tradycyjna etymologiczna definicja strefy peryglacjalnej, odnosząca ją do obszarów położonych wokół lodowców, okazuje się niewystarczająca. W wielu takich regionach, na przykład na tarczy kanadyjskiej, w Appalachach, Skandynawii czy na Antarktydzie, procesy peryglacjalne są bardzo słabe lub nie występują, mimo że warunki termiczne sprzyjają częstym wahaniom temperatury. Dzieje się tak między innymi z powodu zwartej roślinności, grubej pokrywy glebowej oraz braku cyklicznych zmian temperatury wokół 0 °C.

Jednocześnie intensywne procesy peryglacjalne pojawiają się na wielu obszarach niezaliczanych dotąd do stref peryglacjalnych, takich jak pustynie międzyzwrotnikowe czy liczne regiony wysokogórskie, gdzie często dochodzi do wahań temperatury około zera.

W związku z tym proponowane jest szersze rozumienie terminu „peryglacjalny”, oparte na rzeczywistym występowaniu zjawisk związanych z cyklami zamarzania i odmarzania, a nie na samym położeniu geograficznym względem lodowców. Podkreśla się znaczenie trzech czynników wpływających na intensywność tych procesów: wilgotności, pokrywy roślinnej oraz rodzaju i miąższości gleby. Wyróżnia się również obszary, w których procesy peryglacjalne mogą występować, oraz takie, gdzie są one rzeczywiście aktywne, co pozwala pełniej przedstawić ich globalne rozmieszczenie.