Przed-Würmskie zjawiska peryglacjalne na obszarze Brytanii
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1960/9/19Słowa kluczowe:
zjawiska peryglacjalne, czwartorzęd, BrytaniaAbstrakt
Zjawiska peryglacjalne sprzed zlodowacenia Würm występują głównie w południowej Anglii, która znajdowała się poza zasięgiem największych zlodowaceń (Mindel i Riss). W tym regionie, który nigdy nie był pokryty lodowcami, podajemy kilka przykładów zjawisk peryglacjalnych, aby zilustrować metody ich datowania. Metody geologiczne pozwoliły przypisać osady wapiennego podłoża (nazywane coombe rock) i lessu w dolinie Tamizy dwóm fazom zlodowacenia Riss. W Weald dzięki metodom geomorfologicznym wyróżniono osad soliflukcyjny należący do zlodowacenia Mindel. Korelacja osadów typu head (osady geliflukcyjne) i lessu w pobliżu Chichester ze zlodowacenia Riss została potwierdzona badaniami mikromorfologicznymi gleb kopalnych. Wielkość kopalnych klinowych szczelin w północno-wschodnim Yorkshire oraz powierzchniowych struktur w środkowej i południowej Anglii wskazuje na intensywne ochłodzenie i znaczne zamarznięcie podłoża, co nie zgadza się z powszechnym wyobrażeniem o klimacie w czasie zlodowacenia Würm. Uważamy, że duże tarasy altiplanacyjne Dartmoor są wynikiem kilku faz peryglacjalnych. Jednak potrzebne będą dalsze badania, zanim będzie można dokładnie ocenić wkład faz sprzed Würmu w modyfikację kriogeniczną krajobrazów południowo-zachodniej Anglii.
Bibliografia
Arkell, W. J., 1947 - The geology of Oxford. Oxford.
Baden-Powell, D. F. W. ,1956 - The correlation of the Pliocene and Pleistocene marine beds of Britain and the Mediterranean. Proc. Geol. Ass., vol. 66; p. 271-290.
Borlase, W., 1758 - The natural history of Cornwall. Oxford.
Büdel, J., 1949 - Die räumliche und zeitliche Gliederung des Eiszeitklimas. Naturwiss.; p. 105-112.
Bull, A. J., 1942 - Pleistocene chronology. Proc. Geol. Ass., vol. 53; p. 1-45.
Burchell, J. P. T., 1933 - The Northfleet 50-foot submergence later than the coombe rock of post-Early Mousterian times. Archaeologia, 83; p. 67-92.
Burchell, J. P. T., 1935 - Evidence of a further glacial episode within the valley of the Lower Thames. Geol. Mag., vol. 72; p. 90-91.
Burchell, J. P. T., 1936 a - Evidence of a later glacial episode within the valley of the Lower Thames. Geol. Mag., vol. 73; p. 91-92.
Burchell, J. P. T., 1936 b - A final note on the Ebbsfleet channel series. Geol. Mag., vol. 73; p. 550-554.
Charlesworth, J. K., 1957 - The Quaternary Era. London, 2 vols.
Clayton, K. M., 1957 - Some aspects of the glacial drifts of Essex. Proc. Geol. Ass., vol. 68; p. 1-19.
Clayton, K. M., Brown, J. R., 1958 - The glacial deposits around Hertford. Proc. Geol. Ass., vol. 69; p. 103-119.
Conolly, A. P., Godwin, H., Megaw, E. M., 1950 - Studies in the Post-glacial history of British vegetation: XI. Late-glacial deposits in Cornwall. Phil. Trans. Roy. Soc., Bull. 234; p. 397-469.
Dalrymple, J. B., 1957 - The Pleistocene deposits of Penfold's Pit, Slindon, Sussex, and their chronology. Proc. Geol. Ass., vol. 68; p. 294-303.
De la Beche, H. T., 1839 - Report on the geology of Cornwall, Devon and West Somerset. Mem. Geol. Surv. U. K.
Dewey, H., 1932 - The Palaeolithic deposits of the Lower Thames Valley. Quart. Jour. Geol. Soc. London, vol. 88; p. 35-56.
Dimbleby, G. W., 1952 - Pleistocene ice wedges in north-east Yorkshire. Jour. Soil Sci., vol. 3; p. 1-19.
FitzPatrick, E. A., 1956 - Progress report on the observations of periglacial phenomena in the British Isles. Biuletyn Peryglacjalny, nr 4; p. 99-115.
Fowler, J., 1932 - The „One Hundred Foot" raised beach between Arundel and Chichester, Sussex. Quart. Jour. Geol. Soc. London, vol. 88; p. 84-99.
Godwin-Austen, R., 1851 - Superficial accumulations of the coasts of the English Channel. Quart. Jour. Geol. Soc. London, vol. 7.
Godwin, H., 1956 - The History of the British Flora. Cambridge.
Gossling, F., 1940 - A contribution to the Pleistocene history of the Upper Darent valley. Proc. Geol. Ass., vol. 51; p. 311-340.
Green, J. F. N. et al., 1934 - The River Mole; its physiography and superficial deposits. Proc. Geol. Ass., vol. 45; p. 35-69.
Hawkins, H. L., 1952 - A pinnacle of Chalk penetrating the Eocene at Ashford Hill, near Newbury, Berkshire. Quart. Jour. Geol. Soc. London, vol. 108; p. 233-260.
Hawkins, H. L., 1954 - The Eocene succession in the eastern part of the Enborne valley. Quart. Jour. Geol. Soc. London, vol. 110; p. 409-430.
Hollingworth, S. E., Taylor, J, H., Kellaway, G. A., 1944 - Large-scale superficial structures in the Northampton Ironstone Field. Quart. Jour. Geol. Soc. London, vol. 100; p. 1-44.
Kellaway, G. A., Taylor, J. H., 1952 - Early stages in the physiographic evolution of a portion of the East Midlands. Quart. Jour. Geol. Soc. London, vol. 108; p. 343-375.
King, W. B. R., Oakley, K. P., 1936 - The Pleistocene Succession in the lower parts of the Thames Valley. Proc. Prehist. Soc., 2; p. 52-76.
Kirkaldy, J. F., Bull, A. J., 1940 - The geomorphology of the rivers of the Southern Weald. Proc. Geol. Ass., vol. 51; p. 115-140.
Linton, D. L., 1955 - The problem of tors. Geogr. Jour., vol. 121; p. 470-486.
Oakley, K. P., Curwen, E. C., 1937 - The relation of the coombe rock to the 135-foot raised beach at Slindon, Sussex. Proc. Geol. Ass., vol. 48; p. 317-323.
Palmer, L. S., Cooke, J. H., 1923 - The Pleistocene deposits of the Portsmouth district and their relation to Man. Proc. Geol. Ass., vol. 34; p. 253-282.
Paterson, T. T., 1940 - The effects of frost action and solifluction around Baffin Bay and in the Cambridge district. Quart. Jour. Geol. Soc. London, vol. 96; p. 99-130.
Poser, H., 1948 - Boden- und Klimaverhältnisse in Mitteleuropa während der Würmeiszeit. Erdkunde, Bd. 2; p. 53-68.
Pyddoke, E., 1950 - An Acheulian implement from Slindon. Ann. Rep. Univ. Lond. Inst. Arch., 6; p. 30-33.
Reid, C., 1887 - On the origin of the dry chalk valleys and of the coombe rock. Quart. Jour. Geol. Soc. London, vol. 43; p. 364-373.
Reid, C., 1892 - The Pleistocene deposits of the Sussex coasts and their equivalent in other districts. Quart. Jour. Geol. Soc. London, vol. 48; p. 344-361.
Reid, C., 1903 - The geology of the country near Brighton and Worthing. Mem. Geol. Surv. U. K.
Te Punga, M. T., 1956 - Altiplanation terraces in southern England. Biuletyn Peryglacjalny, nr 4; p. 331-338.
Te Punga, M. T., 1957 - Periglaciation in southern England. Tjjdschr. Kon. Ned. Aardr. Gen., Dl. 64; p. 401-412.
Waters, R. S., 1957 - Differential erosion on oldlands. Geogr. Jour., vol 123; p. 503-513.
Waters, R. S., Johnson, R. H., 1958 - The terraces of the Derbyshire, Derwent. East Midland Geogr., no 9; p. 3-15.
Wood, S. V., 1882 - The Newer Pliocene Period in England. Quart. Jour. Geol. Soc, London, vol. 38; p. 667-745.
Wooldridge, S. W., 1928 - The 200-foot platform in the London Basin. Proc. Geol. Ass., vol. 39; p. 1-26.
Wooldridge, S. W., 1938 - The Glaciation of the London Basin. Quart. Jour. Geol. Soc. London, vol. 94; p. 627-667.
Wooldridge, S. W., 1950 - Some features in the structure and geomorphology of the country around Fernhurst, Sussex. Proc. Geol. Ass., vol. 61; p. 165-190.
Wooldridge, S. W., 1951 - The Upland Plains of Britain. Advanc. Sci., 7; p. 162-175.
Wooldridge, S. W., 1958 - Some aspects of the Physiography of the Thames Valley in relation to the Ice Age and Early Man. Proc. Prehist. Soc., 23 (for 1957); p. 1-19.
Wooldridge, S. W., Linton, D. L., 1955 - Surface, structure and drainage in SouthEast England. London.
Zeuner, F. E., 1945 - The Pleistocene Period. Ray Soc. London.
