Analiza sedymentologiczna utworów stokowych wypełniających zagłębienia bezodpływowe w rejonie Łodzi
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1961/10/7Słowa kluczowe:
wahania paleoklimatu, kongeliflukcja, krioturbacje, działalność wiatruAbstrakt
Artykuł w języku francuskim.
TYTUŁ ORYGINALNY: Analyse sedimentologique des formations de versant remplissant les depressions fermées aux environs de Łódź
Zbadano osady pokrywowe występujące w niewielkich zagłębieniach bezodpływowych w rejonie Łodzi. Ponieważ zalegające poniżej organiczne osady jeziorne nie były dotychczas analizowane palinologicznie, nie jest jeszcze możliwe jednoznaczne określenie, czy odpowiadają one interglacjałowi, czy też fazie interstadialnej. Niemniej jednak, ich geneza nie może być wcześniejsza niż eem, ponieważ przykryte są wyłącznie osadami stokowymi, a same zagłębienia występują na obszarze, który ostatni raz był pokryty lądolodem podczas przedostatniego zlodowacenia. W związku z tym, badane utwory peryglacjalne należy wiązać z okresem chłodnym ostatniego zlodowacenia lub przynajmniej z jedną z jego faz.
Głównym celem badań było wyróżnienie cech sedymentologicznych omawianych osadów w celu uzyskania podstawy do wyprowadzenia metodą rozumowania indukcyjnego danych dotyczących wahań klimatycznych zachodzących w trakcie okresu chłodnego.
Na podstawie analizy sedymentologicznej wyprowadzono następującą sekwencję wahań klimatycznych i odpowiadających im procesów: (a) zimno i sucho – silna działalność eoliczna oraz krioturbacje, (b) zimno i wilgotno – kongeliflukcja, (c) stosunkowo ciepło – rozwój roślinności i procesy glebotwórcze, (d) zimno i sucho – intensywna działalność wiatru, (e) zimno i wilgotno, być może cieplej – spłukiwanie powierzchniowe oraz słaba kongeliflukcja, (f) zimno i raczej sucho – krioturbacje.
Wnioski dotyczące wahań klimatycznych w okresie chłodnym, w szczególności taka sekwencja, w której warunki zimne i suche dominują na początku okresu chłodnego, znacznie odbiegają od poglądów powszechnie przyjmowanych w literaturze na ten temat.
Bibliografia
Büdel, J., 1949 - Die räumliche und zeitliche Gliederung des Eiszeitklimas. Die Naturwissenschaften, 49.
Cailleux, A., 1942 - Les actions éoliennes périglaciaires en Europe. Mém. Soc. Géol. France, N. Sér., t. 21, mém. 46.
Dylik, J., 1960 - Sur le système triparti de la stratigraphie du Pléistocene dans les pays d'accumulation glaciaire. Biuletyn Peryglacjalny, nr 9.
Edelman, C. H., Maarleveld, G. C., 1958 - Pleistozän-geologische Ergebnisse der Bodenkartierung in den Niederlanden. Geol. Jhb., Bd. 73.
Hack, J. T., 1953 - Geologic evidence of late Pleistocene climates. En: Harlow Shapley, Climatic change. Cambridge.
Tavernier, R., 1948 - Les formations quaternaires de la Belgique en rapport avec l'évolution morphologique du pays. Bull. Soc. Belge Géol., vol. 57.
Tavernier, R., 1954 - Le Quaternaire. En: Prodrome d'une description géologique de la Belgique. Liège.
