Liberalisation of the right to practise as attorney at law
DOI:
https://doi.org/10.26485/SPE/2026/138/1Keywords:
deregulation, liberalisation, attorney at law, legal professionsAbstract
Background: The article analyses the right to practise as an attorney at law in the light of the provisions of the Act on Legal Advisors. The author presents the historical and social background of the legal profession in Poland, pointing to a significant increase in the number of authorised legal representatives after 1989. The rest of the article discusses the regulations concerning the acquisition of the right to practise. It points out the differences in access to the profession within the so-called traineeship route (Polish: aplikacja) and non-traineeship route. An attempt is made to diagnose the problems arising from the latter pathway to the profession of attorney at law. The article also sets out the author’s proposed solutions to the problems identified as a consequence of the liberalisation of the right to practise as attorney at law.
Research purpose: This article aims to analyse the current legal framework governing the acquisition of the right to practise as an attorney at law. An additional aim is to attempt to assess the effects of liberalising access to the profession for candidates who do not follow the traditional route.
Methods: The study employs a comparative legal method to demonstrate both common legal solutions and discrepancies in the laws regulating the legal profession in Poland. The dogmatic legal method is used to advance the proposed changes in the area under study, and the historical legal method is used to present the changes that have taken place in the liberalisation of access to the profession of attorney at law.
Conclusions: The liberalisation of access to the legal advisor profession seeks to give effect to the principle of freedom of choice of profession enshrined in Article 65 of the Constitution, but has simultaneously produced adverse consequences for legal professional bodies and the legal services market. The introduction of a so-called non-traineeship route for candidates wishing to practise as legal advisors should be accompanied by guarantees that they posess the requisite knowledge and experience, as well as the psychological aptitude and ethical standards required of the profession.
Downloads
References
Antonów D., Wydatki związane z uzyskaniem i zachowaniem uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego jako koszty uzyskania przychodu, Radca Prawny. Zeszyty Naukowe 2014/1, s. 23–42.
Bała P., Pozaaplikacyjne tryby dostępu do zawodu adwokata, Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2013, s. 13–27.
Bidziński M., Problematyka deregulacji w zakresie liberalizowania przepisów związanych z pozaaplikacyjnymi ścieżkami dostępu do zawodu radcy prawnego w kontekście postanowień art. 17 Konstytucji RP, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2015/4 (26), s. 125–134, https://doi.org/10.15804/ppk.2015.04.06
Ciupa S., Zmiana zawodu lub formy jego wykonywania z perspektywy etyki zawodowej radców prawnych, Radca Prawny. Zeszyty Naukowe 2022/2, s. 123–132.
Gadowska K., Otwarcie zawodów adwokata i radcy prawnego w Polsce po 1989 roku, Prakseologia 2018/160, s. 243–289, https://doi.org/10.7206/prak.0079-4872_2015_160_12
Grzonka L., Kostrubiec J., Zawód zaufania publicznego. Przyczynek do dyskusji, Studia Iuridica Lublinensia 2007/9, s. 25–34.
Kępa M., Udział przedstawicieli zawodów świadczących pomoc prawną w dostępie do tych zawodów, Acta Iuris Stetinensis 2022/4 (40), s. 71–86.
Kępa M., Pilipiec S., Perspektywy zawodowe studentów prawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2021.
Masior M., Analiza wpływu zmiany reguł dostępu do zawodu adwokata i radcy prawnego na jakość usług prawnych, w: J. Szumniak-Samolej (red.), Współczesne wyzwania w zakresie funkcjonowania przedsiębiorstw: perspektywa badawcza młodych naukowców, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2017, s. 39–71.
Misiejuk I., Charakter prawny uchwał związanych z wpisem na listę radców prawnych i aplikantów radcowskich, usunięciem wpisu, jego przeniesieniem oraz zawieszeniem prawa do wykonywania zawodu, Radca Prawny. Zeszyty Naukowe 2015/2, s. 97–109.
Nizioł K., Deregulacja zawodów prawniczych i jej wpływ na konkurencję na rynku usług prawniczych, Acta Iuris Stetinensis 2018/3 (23), s. 163–180.
Okoń M., Wpis na listę radców prawnych. Wybrane zagadnienia na tle stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego, Radca Prawny. Zeszyty Naukowe 2017/1, s. 25–42.
Pawłowski S., Deregulacja wykonywania wolnych zawodów – głos w dyskusji, Studia Prawa Publicznego 2013/1, s. 157–176.
Pilipiec S., Kępa M., The Prestige of Legal Professions among Students of Law and the Intention to Practice These Professions, Studia Iuridica Lublinensia 2019/4, s. 65–87, http://dx.doi.org/10.17951/sil.2019.28.4.65-87
Rynkun-Werner R., Quo Vadis Adwokaturo Polska?, Themis Polska Nova 2013/2 (5), s. 242–268.
Taraszkiewicz M., Deregulacja zawodu radca prawny, w: M. Wenclik (red.), Deregulacja zawodów w Polsce, Państwowa Wyższa Szkoła Informatyki i Przedsiębiorczości w Łomży, Łomża 2015, s. 53–65.
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. – o radcach prawnych, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 499.
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2005 r., nr 163, poz. 1361.
Ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy – Prawo o notariacie, Dz.U. z 2009 r., nr 37, poz. 286.
Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. – o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów, Dz.U. z 2013 r., poz. 829.
Analiza wyników egzaminów wstępnych na aplikacje: adwokacką, radcowską, notarialną i komorniczą 28 września 2024 r., Ministerstwo Sprawiedliwości, Departament Zawodów Prawniczych, 2025.
Materiały zjazdowe na XII Krajowy Zjazd Radców Prawnych, Krajowa Izba Radców Prawnych, Warszawa 2020.
Raport Antal: Zarobki prawników biznesowych nadal szły w górę, Antal, https://rynekprawniczy.pl/2024/10/25/raport-antal-zarobki-prawnikow-biznesowych-nadal-szly-w-gore/; stan na 15.12.2025 r.
Usługi prawne w Polsce, Instytut Nowej Europy, https://ine.org.pl/uslugi-prawne-w-polsce/; stan na 15.12.2025 r.
