Wiedza i preferencje dotyczące systemów wyborczych. badanie na przykładzie jednomandatowych okręgów wyborczych - Kaczmarek, Aleksander (Studia Wyborcze, 2019)
Postulat wprowadzenia jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu RP jest najpopularniejszą propozycją reformy ordynacji wyborczej. Tematyka JOW-ów jest obecna w debacie publicznej. W dyskusji prasowej na temat ordynacji jednomandatowej zaskakuje dosyć duża rzetelność przekazu. Temat JOW-ów przebił się jednak również do nowych mediów – portali społecznościowych itp., a tam prezentowany jest hasłowo i jednostronnie. Efekty działania różnych ordynacji wyborczych są dosyć dobrze zbadane i opisane. Mimo to badania CBOS pokazują, że poziom wiedzy na temat różnych systemów jest niski, a opinie prezentowane przez respondentów są często wewnętrznie sprzeczne. Jednocześnie największą popularnością w społeczeństwie cieszy się od wielu lat system większościowy. W ramach pracy przeprowadzone zostało badanie na grupie 163 osób. Badaną grupą byli młodzi dobrze wykształceni ludzie. Celem badania było sprawdzenie jak kształtują się wiedza i preferencje odnośnie do systemów wyborczych (na przykładzie jednomandatowych okręgów wyborczych) w tej grupie. Okazało się, że badana grupa miała dużą wiedzę na temat systemu wyborczego w wyborach do Sejmu RP. Występowało jednakże duże zróżnicowanie odnośnie przewidywanych skutków wprowadzenia jednomandatowych okręgów wyborczych, jednocześnie spora część respondentów przypisywała takiemu rozwiązaniu cechy nieprawdziwe. Większość osób w badanej grupie, w przeciwieństwie do ogółu społeczeństwa opowiadała się przeciwko wprowadzeniu JOW-ów. Wszystkich badanych łączyło niezadowolenie z obecnego systemu wyborczego. Preferencje wyborcze nie były bardzo istotnie związane z nastawieniem do JOW-ów. Wyniki badania wskazują, że nawet w grupie najlepiej wykształconej poziom wiedzy odnośnie do systemów wyborczych nie jest zadowalający. Dla pozyskania pełniejszych wyników i przeprowadzenia analizy porównawczej warto byłoby powtórzyć badanie w innych grupach społecznych.