Problem działania wiatru w strefie peryglacjalnej plejstocenu w świetle wskaźników granulometrycznych
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1964/14/10Słowa kluczowe:
procesy eoliczne, plejstocen, strefa peryglacjalna, granulometria, obtoczenie ziaren, Polska, Węgry, dolina Dunaju, wietrzenie mrozoweAbstrakt
Artykuł w języku francuskim.
TYTUŁ ORYGINALNY: Problème de l’action éolienne dans la zone périglaciaire pléistocène à la lumière des indices granulométriques
Autor analizuje rolę procesów eolicznych w modelowaniu osadów peryglacjalnych plejstocenu w Europie Środkowej, opierając się na badaniach wskaźników granulometrycznych i stopnia obtoczenia ziaren kwarcu. Porównuje materiały eoliczne z Polski, Węgier oraz nizin naddunajskich, wskazując różnice w stopniu obtoczenia ziaren związane z liczbą cykli eolizacji, warunkami klimatycznymi i rzeźbą terenu. Wskazuje, że oprócz wiatru ważną rolę w zaokrąglaniu ziaren odgrywały procesy mrozowe i grawitacyjne. Wyniki potwierdzają, że w strefie peryglacjalnej plejstocenu działanie wiatru było istotne, lecz współdziałało z procesami geliflukcji i denudacji stokowej.
Bibliografia
Birman, J. H., 1952 - Pleistocene clastic dikes in weathered granite-gneiss, Rhode Island. Amer. Jour. Sci., vol. 250; p. 721-734.
Büdel, J., 1951 - Die Klimazonen des Eiszeitalters. Eiszeitalter u. Gegenwart, Bd. 1; p. 16-26.
Cailleux, A., 1942 - Les actions éoliennes périglaciaires en Europe. Mém. Soc. Géol. France, N. S., 21, no 46; p. 1-176.
Cailleux, A., Tricart, J., 1959 - Initiation à l'étude des sables et des galets. Paris.
Dylik, J., 1952 - Głazy rzeźbione przez wiatr i utwory podobne do lessu w środkowej Polsce (summary: Wind worn stones and loess-like formations in middle Poland). Biul. Państw. Inst. Geol., 67; p. 231-332.
Dylik, J., 1955 - Rhythmically stratified periglacial slope deposits. Biuletyn Peryglacjalny, nr 2; p. 175-185.
Dylik, J., Klatka, T., 1952 - Recherches microscopiques sur la désintégration périglaciaire. Bull. Soc. Sci. Lettr. de Łódź, vol. 3, nr 4.
Jahn, A., 1956 - Wyżyna Lubelska. Rzeźba i czwartorzęd (summary: Geomorphology and Quaternary history of Lublin Plateau). Prace Geogr. Inst. Geogr. Pan, nr 7;
Krygowski, B., 1956 - Z badań granulometrycznych nad utworami plejstoceńskimi w Polsce zachodniej (summary: Granulometric investigations of the Pleistocene of Western Poland). Biul. Inst. Geol., 100; p. 503-608.
Krygowski, B., 1958 - Niektóre dane o piaskach wydm śródlądowych na terenie Polski i obszarów przyległych (résumé: Quelques données sur les sables des dunes continentales). En: Wydmy śródlądowe Polski, cz. 1; p. 73-86, Warszawa.
Liteanu, E., 1959 - Karta tchetvertitchnykh otlojeniy v nekarpatskoy tchasti Rumunskoy narodnoy respubliki (Carte des dépôts quaternaires de la partie extracarpatique de la R. P. Roumaine). Biul. Kom. po Îzùtch. tchetvertitchnogo perioda, 25; p. 17-34, Moskva.
Maruszczak, H., 1964 - Conditions d'accumulation du loess dans la partie orientale de l'Europe Centrale Geogr. Polonica, vol. 2
Maruszczak, H., Trembaczowski, J., 1960 - Próba porównania wydm śródlądowych okolic Widina (Bulgaria) i Wyżyny Lubelskiej (summary: Attempt of comparing continental dunes of the Vidin region, Bulgaria, with dunes on the Lublin Plateau, Poland). Czas. Geogr., t. 31; p. 163-178, Wrocław.
Morariu, T. et al., 1960 - Le stade actuel des recherches sur le périglaciaire de la R. P. Roumaine. Recueil d'études géographiques; p. 45-53,Bucarest.
Morawski, J., 1955 - Metoda badania morfologii ziarn piasku za pomocą powiększalnika fotograficznego (summary: Morphological analysis of sand grains by a photographic enlarger). Annales Univ. M. Curie-Skłodowska, sec. B. vol. 10; p. 199-221.
Morawski, J., 1959 - Deluwia piaszczyste z działu wodnego Wyżnicy i Podlipia (Sandy deluvia in watershed between Wyżnica and Podlipie). Przegl. Geol., 7; p; 207-210, Warszawa.
Mycielska-Dowgiałło, E., 1963 - Pomiary stopnia obtoczenia ziarn piasku i zastosowanie ich do badań geomorfologicznych (summary: Measurements of rounding of grain and the use made of them in geomorphological studies). Przegl. Geogr., t. 35; p. 65-76, Warszawa.
Osnovy geokriologii, merzlotovedenia (Principes de géocryologie). Moskva, 1959.
Pécsi, M., 1961 - A periglaciális talajfagyjelenségek föbb tipusai Magyarországon (Zfs.: Die wichtigeren Typen der periglazialen Bodenfrosterscheinungen in Ungarn). Földrajzi Közlemények, 9; p. 1-24.
Pożaryski, W., 1953 - Plejstocen w przełomie Wisły przez wyżyny południowe (summary: The Pleistocene in the Vistula gap across the Southern Uplands). Prace Inst. Geol., t. 9, Warszawa.
Racinowski, R., Rzechowski, J., 1958 - Próba wykorzystania stopnia obtoczenia ziarn skalnych dla genetycznej klasyfikacji osadów plejstoceńskich (summary: An attempt of using the degree of rounding of rocky grains for the genetic classification of the Pleistocene deposits). Annales Univ. M. Curie-Skłodowska, sec. B, vol. 13; p. 107-117.
Racinowski, R., Rzechowski, J., 1959 - Z badań nad granulometrią osadów plejstoceńskich okolic Chełma Lubelskiego (summary: On the granulometric investigations of Pleistocene deposits found in the environs of Chełm Lubelski). Annales Univ. M. Curie-Skłodowska, sec. B, vol. 14; p. 207-292.
Wojtanowicz, J., 1960 - Wydmy okolic Rudnika nad Sanem (Dunes aux environs de Rudnik sur le San). Manuscript Univ. M. Curie-Skłodowska.
