Struktury peryglacjalne sprzed zlodowacenia Würm w Belgii

Abstrakt

Artykuł w języku francuskim.

TYTUŁ ORYGINALNY: Les structures periglaciaires anterieures au Würm en Belgique

Belgia wykazuje niemal kompletny zestaw struktur peryglacjalnych, choć większość z nich pochodzi z okresu Würm. Jednak krioturbacje, soliflukcje, struktury typu sand-pebbles, inwolucje oraz kliny lodowe są znane już ze starszych zlodowaceń czwartorzędowych. Inwolucje, które uważa się za należące do pierwszego zlodowacenia, występują w kamieniołomie na płaskowyżu niedaleko Liège. Zaburzają one górne warstwy tzw. traînée mosane, czyli najniższej terasy Mozy i wydają się być syngenetyczne. Kliny lodowe różnego typu zaobserwowano na płaskowyżach w okolicy Liège i Namur. Najliczniejsze z nich, które przecinają traînée mosane i kończą się w leżących poniżej piaskach trzeciorzędowych, są uznawane za szczególny rodzaj klinów lodowych. Są one niezwykle wąskie, a niektóre osiągają głębokość 10–12 metrów. Ich wypełnienie, składające się w większości lub całkowicie z iłu, znacznie różni się od otaczających warstw, a także od warstw wyżej leżących. W większych szczelinach materiał wypełniający jest bardzo cienko warstwowany, równolegle do ścian, co wynika z obecności przewarstwień piaszczystych. Ich wiek można określić jako co najmniej zlodowacenie Mindel, a być może należą do pierwszego zlodowacenia. Występują również bardziej typowe kliny lodowe, o innym i bardziej zróżnicowanym materiale wypełniającym. Większość z nich kończy się poniżej lub w obrębie traînée mosane i także datowana jest na pierwsze zlodowacenie. Wreszcie, kilka syngenetycznych krioturbacji pojawia się w późniejszych terasach Mozy, z których przynajmniej część również należy do okresu Mindel.