Badania nad rozmieszczeniem topograficznym struktur peryglacjalnych
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1964/14/8Słowa kluczowe:
struktury peryglacjalne, rozmieszczenie topograficzne, Polska Środkowa, spękania mrozowe, soliflukcja, inwolucja, mikrorelief, procesy peryglacjalneAbstrakt
Artykuł w języku francuskim.
TYTUŁ ORYGINALNY: L’étude de la repartition topographique des structures périglaciaires
Autor przedstawia metodykę i wyniki badań nad zależnością występowania struktur peryglacjalnych od warunków topograficznych w Polsce Środkowej. W pracy omówiono rozmieszczenie spękań mrozowych, struktur inwolucyjnych i soliflukcyjnych w odniesieniu do rzeźby terenu, ekspozycji stoków i warunków litologicznych. Goździk podkreśla znaczenie mikroreliefu i wysokości względnych w koncentracji zjawisk peryglacjalnych oraz wskazuje, że ich występowanie jest ściśle związane z lokalnym reżimem termicznym i wodnym. Wyniki badań terenowych i analiz kartograficznych umożliwiły opracowanie map rozmieszczenia struktur kriogenicznych w wybranych regionach Polski.
Bibliografia
Black, R. F., 1952 - Growth of ice-wedge polygons in permafrost near Barrow, Alaska. Bull. Geol. Soc. Amer., vol. 63.
Black, R. F., 1954 - Permafrost a review. Bull. Geol. Soc. Amer., vol. 65.
Black, R. F., 1964 - Periglacial phenomena of Wisconsin, Northcentral United States. Report of VIth Intern. Congress on Quaternary, Warsaw 1961, vol. 4, Łódź.
Bobov, N. G., 1960 - Sovremennoye obrazovanie gruntovykh jil i melkopoligonalnogo relefa na Leno-Viluyskom mejduretche (Formation actuelle des veines de sol et du relief à petits polygones de l'interfluve Leno-Viluy). Trudy Inst. Merzlot, V. A. Obrutcheva, t. 16.
Cailleux, A., Taylor, G., 1954 - Cryopédologie. Expéd. Polaires Franç., 4. Paris.
Chumskiy, P. A., 1960 - K voprosu o proiskhojdenii jilnogo podzemnogo lda (Sur le problème de la genèse de la glace de veines souterraines). Trudy Inst. Merzlot. V. A. Obrutcheva, t. 16.
Doskatch, A. G., 1962 - O pseudoperiglacyalnykh yavlenyakh (Sur les phénomènes pseudopériglaciaires). Vopr. Kriol. Izutch. Tchev. Otl., Akad. Nauk SSSR.
Dostovalov, B. N., 1960 - Zakonomernosti razvitiya tetragonalnykh sistem ledyanykh i gruntovykh jil v dispersnykh porodakh (Les lois de l'évolution des systèmes tetragonaux des veines de glace et des veines de sol dans les roches meubles). Perigl. Yavl. na Terit. SSSR.
Dylik, J., 1952 - Peryglacjalne struktury w plejstocenie środkowej Polski (summary: Periglacial structures in the Pleistocene deposits of middle Poland). Biul. Inst. Geol., 66, Warszawa.
Dylik, J., 1963 - Nowe problemy wiecznej zmarzliny plejstoceńskiej (résumé: Nouveaux problèmes du pergélisol pléistocène). Acta Geogr. Lodz., nr 17.
Dylik, J., 1964 - Sur les changements climatiques pendant la dernière période froide. Report of VIth Intern. Congress on Quaternary, Warsaw 1961, vol. 4. Łódź.
Dylik, J., Raynal, R., 1958 - Programme de travail de la Commission de Géomorphologie Périglaciaire. Biuletyn Pryglacjalny, nr 6.
Dylikowa, A., 1961 - Structures de pression congélistatique et structures de gonflement par le gel de Katarzynów près de Łódź. Bull. Soc. Sci. Lettr. de Łódź, vol. XII, 9.
Filipiuk, A., 1960 - Kliny zmarzlinowe w Podzamczu (summary: Ice-wedges in Podzamcze). Biuletyn Peryglacjalny, nr 6.
Gołąb, J., 1956 - Kliny zmarzlinowe jako drogi przewodzące wód gruntowych (summary: Ice-wedges as ground-water conductors). Biuletyn Peryglacjalny, nr 3.
Gusyev, A. I., 1958 - Ob iskopayemykh ,,sledakh" merzloty i ,,ledanykh" klinyakh v tchetvertitchnykh otlojenyakh (Sur ,,les traces" fossiles du pergélisol et des fentes en coin dans les dépôts quaternaires). Geol. Sb. Lvovskogo Geol. Obchtch.
Halicki, B., 1960 - O różnej genezie strukturalnych deformacji osadów w środowisku hydroplastycznym (résumé: Sur la différente genèse des deformations structurales des sédiments dans un milieu hydroplastique). Biuletyn Peryglacjalny, nr 6.
Hopkins, D. M., Karlstrom, T. N. W. et. al., 1955 - Permafrost and ground water in Alaska. Geol. Surv. Prof. Pap. 264-f.
Jahn, A., 1951 - Zjawiska krioturbacyjne współczesnej strefy peryglacjalnej (summary: Cryoturbate phenomena of the contemporary and of the Pleistocene periglacial zone). Acta. Geol. Polonica, vol 2.
Johnsson, G., 1959 - True and false ice-wedges in Southern Sweden. Geogr. Annaler, vol. 41.
Johnsson, G., 1962 - Periglacial phenomena in Southern Sweden. Geogr. Annaler, vol. 44.
Kaiser, K., 1958 - Wirkungen des pleistozänen Bodenfrostes in den Sedimenten der Niederrheinischen Bucht. Eiszeitalter u. Gegenwart, Bd. 9.
Kaplina, T. N., 1960 - O nekotorykh formakh moroznogo rastreskivaniya v rayonakh Severo-Vostoka SSSR (Sur de certaines formes de l'éclatment dû au gel dans les teritoires NE de l'Union Soviétique). Trudy Inst. Merzlot. V. A. Obrutcheva, t. 16.
Kaplina, T. N., Romanovsky, N. N., 1960 - O psevdomorfozakh po poligonalno-jilnom ldu (Sur les pseudomorphoses après la glace de fentes polygonalres). Perigl. Yavl. na Terit. SSSR.
Katasonov, E. M., 1962 - Kriogennye tekstury i zemlanye jily kak genetitcheskiye priznaki mnogoletne merzlykh tchetvertitchnykh otlojenii (Les textures cryogènes et les veines de glace et de sol comme les traits caractéristiques du pergélisol dans les dépôts quaternaires). Vopr. Kriol. Izutch. Tchetv. Otl., Akad. Nauk SSSR.
Kaye, C. A., Power, W. R., 1954 - A flow cast of very recent date from northeastern Washington. Amer. Jour. Sci., vol. 252.
Klaczyńska, K., 1960 - Struktury spływowe i obciążeniowe w osadach czwartorzędowych (summary: The Quaternary sediments). Zbiór prac i komunikatów treści geologicznej, Inst. Geol., Muzeum Ziemi, Warszawa.
Klatka, T., 1953 - Dna dolin pobocznych i terasy zalewowe na mapach geomorfologicznych (résumé: Fonds de vallées collatérales et terrasses d'inodation sur les cartes géomorphologiques). Przegl. Geogr., t. 25.
Laskowska, W., 1960 - Kopalne struktury poligonalne na glinach zwałowych (summary: Fossil polygonal structures in boulder clay). Biuletyn Peryglacjalny, nr 7.
Lundqvist, J., 1962 - Patterned ground and related frost phenomena in Sweden. Sverige Geol. Unders., ser. C, no 583.
Mojski, J. E., 1961 - Stratigraphy of cryoturbate structures in the Wurm-age deposits in the Northern part of the Dorohucza Basin (Lublin Upland). Biuletyn Peryglacjalny, nr 10.
Moskvitin, A. I., 1947 - O sledakh merzloty i neobkhodimosti ikh rospoznavaniya (Sur les traces du pergélisol et la nécessité de leur étude). Merzlotovedeniye, t. II, vyp. 1.
Olchowik-Kolasińska, J., 1955 - Struktury kongeliflukcyjne w okolicach Łodzi (summary: Congeliflual structures in the region of Łódź). Biuletyn Peryglacjalny, nr 2.
Olchowik-Kolasińska, J., 1962 - Genetyczne typy struktur czynnej strefy zmarzliny (résumé: Classification génétique des structures de mollisol. Acta Geogr. Univ. Lodz., nr 10.
Péwé, T. L., 1954 - Effect of permafrost on cultivated fields Fairbanks Area, Alaska. Geol. Surv. Bull. 984-F.
Péwé, T. L., 1959 - Sand-wedge polygons (tesselations) in the McMurdo Sound Region, Antarctica a progress report. Amer. Jour. Sci., vol. 257.
Péwé, T. L., 1962 - Ice wedges in permafrost, Lower Yukon River area near Galena, Alaska. Biuletyn Peryglacjalny, nr 11.
Popov, A. I., 1958 - Blotchnyi relef na severe Zpadnoy Sibiri i v Bolchozemelskoy tundre (Relief en blocs au Nord de la Sibérie Occidentale et dans la toundra de la Bolchaya Zemlya). Vopr. Fiz. Geogr. Polar. Stran.
Popov, A. I., 1959 - Periglacialnye i drugiye zonalnye merzlotnye yavleniya sovremennye i drevnie (Les phénomènes périglaciaires zonaires dus aux gel et autres, actuelles et anciennes). Vest. Mosk. Univ., ser. Biol. Potchv. Geol. i Geogr., nr 2.
Rudberg, S., 1958 - Some observations concerning mass movement on slopes in Sweden. Geol. Fören. Stockholm Förhandl., Bd. 53.
Rudberg, S., 1962 - A report on some field observations concerning periglacial geomorphology and mass movement on slopes in Sweden. Biuletyn Peryglacjalny, nr 11.
Sekyra, J., 1960 - Působeni mrazu na půdu-kryopedologie se zvláštním zřetelem k ČSR (summary: Frost action on the ground-cryopedology, Czechoslovakia). Geotechnica, 27.
Selzer, G., 1936 - Diluviale Losskeile und Losskeilnetze aus der Umgebung Göttingen. Geol. Rundschau, Bd. 27.
Surikov, M. M., 1962 - Nekotorye dannye o gruntovykh jilakh v doline r. Tab-Iakha, Iug Tazovskogo poluostrova (De certaines données concernant les veines de sol dans la vallée de la Tab-Iakh, Sud de la peninsule Tazovsky). Vopr. Geogr. Mierzlot. i Perigl. Morf.
Thorarinsson, S.,1951 - Notes on Patterned Ground in Iceland, with Particular Reference to the Icelandic ,,Fläs". Geogr. Annaler, vol. 33.
Thoroddsen, T., 1913 - Polygonboden und ,,Thufur" auf Island. Pet. Geogr. Mitt., Jhg. 59.
Troll, C.,1944 - Strukturböden, Solifluktion und Frostklimate der Erde. Geol. Rundschau, Bd. 34.
Washburn, A. L., 1956 - Classification of patterned ground and review of suggested origins. Bull. Geol. Soc. Amer. vol. 67.
