Rola kobiet w dramacie "Pentesilea" Szymona Szymonowica
Słowa kluczowe:
Pentesilea, role kobiet, Szymon Szymonowic, Amazonka, wojna trojańskaAbstrakt
The purpose of the article is to analyze the roles of women described in the drama by Szymon Szymonowic entitled “Pentesilea” . Continuing on the topic of the Trojan War and the accession of Pentezylea as the main heroine of this drama, it begins with a reflection on the woman’s place in the world, her responsibilities, rights and privileges. The author describes the behavior of all women who appear in the text, shows the differnces xbetween them, their personalities and their opinions about gender. The conclusions from the article, in addition to the references on the situation of women from the previous centuries, also deal with the Szymonowic’s personal views.
Bibliografia
Quintus Smyrnaeus (1913). The fall of Troy. Ed. A.S. Way. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
Simonides, S. (1618). Pentesilea. Zamość: In officina Academiae, excudit Christophorus Wolbramensis.
Szymonowic, Sz. (1778). Pentezylea Simona Simonidesa. Z łacińskiego na polskie przełożona przez W. Jmci Xiędza Xawiera z Werezub Zubowskiego. Warszawa: Drukarnia Mitzlerowska.
Szymonowicz, Sz. (1914). Sielanki (1614). I inne wiersze polskie. Wyd. J. Łoś. Kraków: Akademia Umiejętności.
Abramowska, J. (1974). Ład i fortuna. O tragedii renesansowej w Polsce. Wrocław: Ossolineum.
Bogucka, M. (1998). Kobieta w społeczeństwie polskim XVI–XVIII wieku na tle porównawczym. Warszawa: Wydawnictwo Trio.
Bogumił, I. (2007). Adaptacje sceniczne czy dramaty? Antyczny epos jako źródło łacińskich tragedii i tragikomedii przełomu XVI i XVII wieku. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Chmielowski, P. (1914). Historya literatury polskiej. Od czasów najdawniejszych do końca wieku XIX. T. 1. Lwów–Warszawa: Nakładem Księgarń: H. Altenberga, G. Seyfartha, E. Wendego i S-ki we Lwowie i E. Wendego i S-ki w Warszawie.
Genette, G. (1979). Gatunki, „typy”, tryby. Przekł. K. Falicka. Pamiętnik Literacki, 70 (2), 269–307.
Głębicka, E.J. (2001a). Penthesilea – nieudany dramat Szymona Szymonowica? Barok. Historia – Literatura – Sztuka, 16 (2), 9–23.
Głębicka, E.J. (2001b). Szymon Szymonowic. Poeta Latinus. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN. Stowarzyszenie „Pro Cultura Litteraria”.
Graves, R. (1974). Mity greckie. Przeł. H. Krzeczkowski. Wstęp A. Krawczuk. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Grimal, P. (1990). Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Przeł. M. Bronarska i inni. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Hahn, W. (1895). Pentesilea. Dramat Szymona Szymonowica. Lwów: Główny skład w księgarni Gubrynowicza i Szmidta we Lwowie.
Hannam, J. (2010). Feminizm. Przeł. A. Kaflińska. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
Heck, K. (1903). Szymon Szymonowicz (Simon Simonides). Jego żywot i dzieła. Cz. 2–3. Kraków: Krakowska Akademia Umiejętności.
Janik, P. (2017). Amazonki – mit czy reminiscencja zwyczajów koczowniczych. Studia Azjatystyczne, 3, 61–76.
Krzyżanowski, J. (1926). Romans pseudohistoryczny w Polsce wieku XVI. Kraków: Wydział Nauki Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
Krzyżanowski, J. (1962). Romans polski wieku XVI. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Kuchowicz, Z. (1990). Postawa wobec kobiety w kulturze szlacheckiej polskiego baroku. W: B. Jedynak (red.), Kobieta w kulturze i społeczeństwie (s. 7–50). T. 1. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Łukaszewicz-Chantry, M. (2014). Kobieta jako postać literacka w łacińskiej poezji renesansowej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Malashev, V., Yablonsky, L. (2004). Early Nomads in the Southern Foothills of the Urals Based on Materials from the Pokrovka Burial-Ground. Ancient Civilization, 10 (3–4), 259–291.
Mańkowski, J. (1962). Historia trojańska w literaturze i kulturze polskiej wieku XVI. Meander, 17 (3), 137–147.
Masłowska-Nowak, A. (1990). Amazonki – greckie źródła literackie do historii mitu. Wrocław: Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Mayor, S. (2014). The Amazons: Lives and Legends of Warrior Women across the Ancient World. Princeton: Princeton University Press.
Pauluk, D. (2005). Modele ról kobiety w podręcznikach do wychowania seksualnego. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Petrażycka-Tomicka, J. (1914). Z dziejów kobiety polskiej. Lwów: Skład Główny w Księgarni Gubrynowicza i Syna we Lwowie.
Pilat, R. (1909). Historyja literatury polskiej. Wykłady uniwersyteckie. Red. W. Bruchnalski. T. 2. Cz. 2: Następcy i naśladowcy Kochanowskiego. Oprac. S. Kossowski. Warszawa: Nakładem Księgarni H. Altenberga we Lwowie i M. Arcta w Warszawie.
Rusnak, R. (2008). Seneka – Kochanowski, Kochanowski – Seneka. Pamiętnik Literacki, 99 (3), 35–55.
Rusnak, R. (2011). „Virgo contra virum”. Kategoria płci w Pentesilei Szymona Szymonowica. W: W. Pawlak, M. Piskała (red.), Wojny, bitwy i potyczki w kulturze staropolskiej (s. 305–318). Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN.
Sinko, T. (1935). Poezja nowołacińska w Polsce. W: T. Sinko (red.), Dzieje literatury pięknej w Polsce (s. 73–145). Cz. 1. Kraków: Nakładem Akademii Umiejętności.
Wojtkowska-Maksymik, M. (2017). Źródła i sposób ujęcia kwestii kobiecej godności w „O ślachetności a zacności płci niewieściej” Macieja Wirzbięty. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa & Marta Wojtkowska-Maksymik.
Zielińska, A. (2012). Rola kobiety w plemionach koczowniczych, czyli w poszukiwaniu prawdziwych Amazonek. (The Role of Women in Nomadic Tribes, or in Search of the Real Amazons). W: W. Blajer (red.), Peregrinationes archaeologicae in Asia et Europa Joanni Chochorowski dedicatae (s. 427–434). Kraków: Wydawnictwo Profil-Archeo.
Ziomek, J. (2012). Literatura schyłku XVI wieku. W: J. Ziomek. Renesans (s. 411–447). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
