Storytelling na granicy pól. Rola opowieści w nauce
DOI:
https://doi.org/10.26485/PS/2024/73.3/1Słowa kluczowe:
storytelling, pole mediów, pole nauki, reguły komunikacjiAbstrakt
W poszczególnych względnie autonomicznych polach, tak jak definiował je Pierre Bourdieu, toczy się walka o zasoby i pozycje społeczne. Rywalizacja ta przebiega zgodnie z określonymi w danym polu zasadami gry. Względna autonomiczność pól wyraża się między innymi w warunkowej przenikalności aktorów poszczególnych obszarów świata społecznego. I tak naukowiec, wypowiadając się w telewizji, przechodzi z pola akademickiego do pola mediów. Przejście to wiąże się z akceptacją zasad komunikacji. W tym samym czasie komisje tworzone w polu polityki opracowują raporty odwołujące się do metodologii naukowej (ponownie zapraszając ludzi nauki). Pola nie mają więc precyzyjnie wytyczonych granic, co nie przekreśla faktu, że łatwo wskazać ich swoistość, która czyni różnicę. Wśród differentia specifica poszczególnych pól wyszczególnić należy formę komunikowania. Jednym z dostępnych sposobów komunikowania wewnątrz i na zewnątrz pola jest storytelling. Trudno znaleźć pole, które jednoznacznie wykluczałoby „opowieść”. To świadczy o jej uniwersalności. Z drugiej strony opowieść, wywodząc się z przekazu potocznego, nie w pełni wpisuje się w ogół reguł poszczególnych pól, co sprawia, że jest częściowo niekoherentna, a nawet obca. Pozostając na granicy pól, stanowi szansę w rywalizacji o pozycję czy zasoby. Poszerzeniu granicy pola towarzyszy jednak także pewne zagrożenie wynikające z odwoływania się do „granicznych” technik komunikacji. W artykule przeanalizuję ograniczenia płynące z wykorzystania storytellingu w obszarze nauki.
Bibliografia
Abriszewski Krzysztof. 2010. Splatając na nowo ANT. W: Splatając na nowo to, co społeczne. Wprowadzenie do teorii aktora-sieci. B. Latour, V–XXXVI. Kraków: Universitas.
Bachryj-Krzywaźnia Maciej. 2019. „Dedykowany storytelling – psychologiczne przesłanki perswazyjnej efektywności narracyjnego marketingu politycznego”. Środkowoeuropejskie Studia Polityczne 1: 193–210. https://doi.org/10.14746/ssp.2019.1.10.
Banks-Wallace JoAnne. 1998. “Emancipatory potential of storytelling in a group”. Image: The Journal of Nursing Scholarship 30(1): 17–22.
Barthes Roland. 1968. „Wstęp do analizy strukturalnej opowiadań”. Pamiętnik Literacki 59(4): 325–425.
Baudrillard Jean. 2006. Społeczeństwo konsumpcyjne. Jego mity i struktury. Warszawa: Wydawnictwo Sic!.
Beck Ulrich. 2002. Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Bernstein Basil. 1986. „Kody i ich odmiany, kształcenie i proces reprodukcji kulturalnej”. Przegląd Socjologiczny 34(1): 7–40.
Bird Elizabeth S., Robert W. Dardenne. 2009. Rethinking news and myth as storytelling. In: The handbook of journalism studies. K.Wahl-Jorgensen, T. Hanitzsch (eds.), 205–217. London: Routledge.
Boje David M. 1991. “Consulting and change in the storytelling organization”. Journal of Organizational Change Management 4(3): 7–17.
Boje David M. 1995. “Stories of the storytelling organization: A postmodern analysis of Disney as «Tamara-Land»”. Academy of Management Journal 38(4): 997–1035.
Bourdieu Pierre. 2009. O telewizji. Panowanie dziennikarstwa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bourdieu Pierre. 2017. The biographical illusion (1986). In: Biography in theory: Key texts with commentaries. W. Hemecker, E. Saunders (eds.), 210–216. Berlin, Boston: De Gruyter.
Bourdieu Pierre. 2022. Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Bruner Jerome. 2004. “Life as narrative”. Social research: An international quarterly 71(3): 691–710.
Cavazza Marc, Fred Charles, Steven Mead J. 2002. “Character-based interactive storytelling”. IEEE Intelligent systems 17(4): 17–24.
Cebula Michał. 2013. „Społeczne uwarunkowania gustów i praktyk konsumpcyjnych. Zbieżność pozycji społecznych i stylów życia czy autonomizacja kultury?”. Studia Socjologiczne 2(209): 97–125.
Chan Tak Wing, John H. Goldthorpe. 2007. “Social stratification and cultural consumption: The visual arts in England”. Poetics 35: 168–190.
Comte Auguste. 1968. System of positive polity. Volume 3. New York: Burt Franklin.
Dennehy Robert F. 1999. “The executive as storyteller”. Management Review 88(3): 40–43.
East Leah, Debra Jackson, Louise O’Brien, Kathleen Peters. 2010. “Storytelling: An approach that can help to develop resilience”. Nurse researcher 17(3): 17–25.
Gabriel Yiannis, Dorothy S. Griffiths. 2004. Stories in organizational research. In: Essential guide to qualitative methods in organizational research. C. Cassell, G. Symon (eds.), 114–126. London: Sage.
Giddens Anthony. 2009. Życie w społeczeństwie posttradycyjnym. W: Modernizacja refleksyjna. Polityka, tradycja i estetyka w porządku społecznym nowoczesności. U. Beck, A. Giddens, S. Lash, 79–144. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Dik Gregory, Paul Shanahan. 2010. The human element: A guide to human behaviour in the shipping industry. London: The Stationary Office.
Habermas Jürgen. 2002. Teoria działania komunikacyjnego. Tom 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Habermas Jürgen. 2007. Strukturalne przeobrażenia sfery publicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Hajdas Monika. 2011. „Storytelling – nowa koncepcja budowania wizerunku marki w epoce kreatywnej”. Współczesne Zarządzanie 1(1): 116–123.
Hyvärinen Matti. 2008. Narrative form and narrative content. In: Methodological challenges in childhood and family research. I. Järventie, M. Lähde (eds.), 44–63. Tampere: Tampere University Press.
Iseke Judy. 2013. “Indigenous storytelling as research”. International Review of Qualitative Research 6(4): 559–577.
Jacyno Małgorzata. 2009. Przedmowa do wydania polskiego. W: O telewizji. Panowanie dziennikarstwa. P. Bourdieu, 7–32. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kłoskowska Antonina. 1969. Teoria socjologiczna Talcotta Parsonsa. W: Struktura społeczna a osobowość. T. Parsons, 7–19. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne.
Kołodziej Arkadiusz. 2012. „Choroba jako dewiacja i «profesjonalna» rola lekarza; relacja pacjent–lekarz w funkcjonalnej teorii Talcotta Parsonsa”. Hygeia Public Health 47(4): 398–402.
Kołodziej Arkadiusz. 2022. Social structure and cultural consumption models – selected theoretical concepts. In: Cultures of consumption. O. Kozlova, W. Bryniewicz (eds.), 13–24. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.
Kosara Robert, Jock Mackinlay. 2013. “Storytelling: The next step for visualization”. Computer 46(5): 44–50.
Kuhn Thomas S. 2001. Struktura rewolucji naukowych. Warszawa: Fundacja Aletheia.
Lopez José, Scott John. 2000. Social Structure. Buckingham: Open University Press.
Lugmayr Artur, Erkki Sutinen, Jarkko Suhonen, Carolina Islas Sedano, Helmut Hlavacs,
Calkin Suero Montero. 2017. “Serious storytelling – a first definition and review”. Multimedia Tools and Applications 76(14): 15707–15733.
Luhmann Niklas. 1982. The differentiation of society. New York: Columbia University Press.
Luhmann Niklas. 2007. Systemy społeczne. Kraków: Nomos.
Magee Bryan. 1998. Popper. Warszawa: Prószyński i S-ka.
McCloskey Donald N. 2005. Storytelling in economics. W: Economics and hermeneutics. D. Lavoie (ed.), 59–73. London, New York: Routledge.
McLellan Hilary. 2006. “Corporate storytelling perspectives”. The Journal for Quality and Participation 29(1): 17–20.
Mikułowski Pomorski Jerzy. 2006. „Fragmentaryzacja w mediach: proces i narzędzie”. Global Media Journal – Polish Edition 1: 1:16.
Mokhtar Nor Hasni, Michi Farida Abdul Halim, Sharifah Zurina Syed Kamarulzaman. 2011. “The effectiveness of storytelling in enhancing communicative skills”. Procedia-Social and Behavioral Sciences 18: 163–169. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.05.024.
Parrish Patrick. 2006. “Design as storytelling”. TechTrends 50(4): 72–82.
Parsons Talcott. 2009. System społeczny. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.
Peterson Richard A., Roger M. Kern. 1996. “Changing highbrow taste: From snob to omnivore”. American Sociological Review 61(5): 900–907.
Polletta Francesca. 2008. “Storytelling in politics”. Contexts 7(4): 26–31.
Polletta Francesca, Pang Ching Bobby Chen, Beth Gharrity Gardner, Alice Motes. 2011. “The sociology of storytelling”. Annual Review of Sociology 37: 109–130. https://doi.org/10.1146/annurev-soc-081309-150106.
Rancew-Sikora, Dorota, Katarzyna Skowronek. 2015. „O (nie)zbędności opowiadania. Refleksje teoretyczno-krytyczne na temat badań narracyjnych i perspektywy storytelling”. Studia Humanistyczne AGH 14(1): 7–24. http://dx.doi.org/10.7494/human.2015.14.1.7.
Ritzer George. 2004. Klasyczna teoria socjologiczna. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo.
Robbins Ruth Anne. 2008. “An introduction to applied storytelling and to this symposium”. Legal Writing: J. Legal Writing Inst 14: 3–14.
de Saussure Ferdinand. 2007. Kurs językoznawstwa ogólnego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Skąpska Grażyna. 2007. Niklas Luhmann i teoria systemów społecznych. Wstęp do wydania polskiego. W: Systemy społeczne. N. Luhmann, VII–XVIII. Kraków: Nomos.
Standing Guy. 2014. Prekariat: Nowa niebezpieczna klasa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Strzyczkowski Konstanty. 2009. „Szlachectwo nie zobowiązuje. Zmiany we wzorach konsumpcji kulturowej”. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 1: 195–219.
Suzuki Wendy A., Mónica I. Feliú-Mójer, Uri Hasson, Rachel Yehuda, Jean Mary Zarate. 2018. “Dialogues: The science and power of storytelling”. Journal of Neuroscience 38(44): 9468–9470. https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.1942-18.2018.
Woodhouse Jan. 2008. “Story-telling: A telling approach in healthcare education”. Paper presented at the Narrative Practitioner Conference, Wrexham, UK: 23–25 June. http://hdl.handle.net/10034/35216.
Yoder-Wise Patricia S., Karren Kowalski. 2003. “The power of storytelling”. Nursing Outlook 51(1): 37–42.
Zaro Juan J., Sagrario Salaberri. 1995. Storytelling. Oxford: Macmillan.
Zhou Renjie, Samamon Khemmarat, Lixin Gao. 2010. “The impact of YouTube recommendation system on video views”. Proceedings of the 10th ACM SIGCOMM conference on Internet measurement 404–410. https://doi.org/10.1145/1879141.1879193.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2024 Łódzkie Towarzystwo Naukowe
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.