About a law that’s bad, but – thankfully – dead. Coverage on election campaigning in local elections

Authors

DOI:

https://doi.org/10.26485/SW/2026/41/2

Keywords:

election campaign, election campaigning, local elections, election materials, election financing, transparency of election campaign financing

Abstract

This text presents a critical, even highly critical, analysis of the current regulations specifying campaign spending limits for local elections. This reflection on the content of the regulations is accompanied by a presentation of practice, examined based on interviews with candidates who anonymously disclosed their individual campaign expenditures.
In particular, it demonstrates that following the 2018 amendments to the Electoral Code, the legal spending limits are only apparent. They still apply to election committees, while any voter (and even a candidate as a voter) can conduct campaigning at any cost, free from any information and reporting obligations. Referring to the actual costs of advertising, it demonstrates that the maximum spending limits stipulated by the legislature are grossly detached from market realities, which directly encourages exceeding them.
This critical assessment of the current law is accompanied by proposals for amendments aimed at making the spending limits more realistic and ensuring more effective monitoring of their compliance.

References

Augustyniak M., Bielecki L., Ruczkowski P., Wybory samorządowe. Komentarz, Warszawa 2018.

Banaszak B., Michalska J., Stępień-Załucka B., Kodeks wyborczy. Komentarz, Warszawa 2023.

Bobrowski C., Planowanie gospodarcze, Warszawa 1981.

Czaplicki K.W., Dauter B., Jaworski S.J., Kisielewicz A., Rymarz F., Zbieranek J., Kodeks wyborczy. Komentarz, Warszawa 2018.

Cześnik M., Gendźwiłł A., Rychard A., Materska-Sosnowska A., Rakowska-Trela A., Haman J., Flis J., Zbieranek J., Wrzalik M., Reguły, zamiary, praktyki. Prawo wyborcze i wybory 2017–2020, Warszawa 2022.

Gąsior T., Finansowanie i rozliczanie kampanii wyborczej w wyborach samorządowych, Warszawa 2010.

Kopaliński W., Podręczny słownik wyrazów obcych, Warszawa 2006.

Rakowska-Trela A., Kampania wyborcza w regulacji prawnej i w praktyce, Łódź 2015.

Rakowska-Trela A., Składowski K., Kodeks wyborczy. Komentarz do zmian 2018, Warszawa 2018.

Słownik języka polskiego, t. 1, red. M. Szymczak, Warszawa 1998.

Czy Piła, Sieradz i Ciechanów dołączą do miast na prawach powiatu?, https://www.portalsamorzadowy.pl/finanse/czy-pila-sieradz-i-ciechanow-dolacza-do-miast-na-prawachpowiatow,70870.html (dostęp 15.12.2024).

Horbaczewski R., Agitować każdy może, ale odpowiedzialność w trybie wyborczym poniosą nieliczni, Prawo.pl, https://www.prawo.pl/samorzad/agitacja-wyborcza-kto-moze-ja-prowadzic,520815.html (dostęp 25.01.2025).

Rebelińska A., MF zwiększyło limity wydatków w kampanii wyborczej w wyborach samorządowych. „Nie zmienia się zasad w czasie gry”, Bankier.pl, https://www.bankier.pl/wiadomosc/MF-zwiekszylo-limity-wydatkow-w-kampanii-wyborczej-w-wyborach-samorzadowych-Nie-zmienia-sie-zasad-w-czasie-gry-8723473.html (dostęp 19.01.2025).

Strzałkowski T., Kampania czy agitacja wyborcza, Wprawie, https://wprawie.com/wp-content/uploads/2019/08/Wprawie-Kampania-czy-agitacja-wyborcza.pdf (dostęp 25.01.2025).

Święcicka A., Nowe limity wydatków komitetów wyborczych. Czy złamano ciszę legislacyjną?, DGP Gazeta Prawna, 19 kwietnia 2024, https://serwisy.gazetaprawna.pl/samorzad/artykuly/9475596,nowe-limity-wydatkow-komitetow-wyborczych-czy-zlamano-cisze-legislacy.html (dostęp 19.01.2025).

Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. 1998 nr 96 poz. 602 ze zm.).

Ustawa z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. 2002 nr 113 poz. 984).

Ustawa z dnia 26 lipca 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 2002 nr 127 poz. 1089).

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2408 ze zm.).

Ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz.U. 2018 poz. 130).

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2018 r. w sprawie podwyższenia kwoty przypadającej na jeden mandat radnego przy ustalaniu limitu wydatków komitetów wyborczych w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2018 poz. 1280).

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 6 grudnia 2021 r. w sprawie podwyższenia kwoty przypadającej na jeden mandat radnego przy ustalaniu limitu wydatków komitetów wyborczych w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2021 poz. 2309).

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 stycznia 2023 r. w sprawie podwyższenia kwoty przypadającej na jeden mandat radnego przy ustalaniu limitu wydatków komitetów wyborczych w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2023 poz. 134).

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 marca 2024 r. w sprawie podwyższenia kwoty przypadającej na jeden mandat radnego przy ustalaniu limitu wydatków komitetów wyborczych w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2024 poz. 498).

Druk sejmowy nr 642, IV kadencja

Published

2026-06-24

How to Cite

Rakowski, M. (2026). About a law that’s bad, but – thankfully – dead. Coverage on election campaigning in local elections. Studia Wyborcze, 41, 53–75. https://doi.org/10.26485/SW/2026/41/2

Issue

Section

Articles