Nabór tekstów: Klasy społeczne we współczesnej Polsce

Redakcja Przeglądu Socjologicznego ogłasza nabór artykułów do zeszytu tematycznego:

Klasy społeczne we współczesnej Polsce

Gościnny zespół redakcyjny zeszytu tematycznego:

Justyna Kajta (Instytut Nauk Społecznych, Uniwersytet SWPS)

Kamil Łuczaj (Uniwersytet Łódzki)

Katarzyna M. Wyrzykowska (Instytut Filozofii i Socjologii PAN)

W ostatnich latach można zaobserwować zwiększające się zainteresowanie tematyką klas społecznych w polskiej socjologii. Przejawami tego procesu jest zwiększająca się liczba badań stawiających w centrum pytania o klasowość polskiego społeczeństwa, oraz instytucjonalizacja środowiska, w tym utworzenie Sekcji Analiz Klasowych w Polskim Towarzystwie Socjologicznym. Wyrazem wzmożonego zainteresowania tematyka klasową były m.in. obrady grupy tematycznej (G44) poświęconej tematyce klasowej podczas ostatniego Zjazdu Socjologicznego, które zgromadziły liczne grono badaczek i badaczy reprezentujących różnorodne obszary badań socjologicznych. Proponowany numer tematyczny „Klasy społeczne we współczesnej Polsce” jest odpowiedzią na to ożywienie badań nad klasami społecznymi, a zarazem stanowi jego istotny zapis i wkład w rozwój socjologii tego obszaru. Tematyka proponowanego numeru dobrze wpisuje się w profil Przeglądu Socjologicznego, który ma długą tradycję śledzenia rozwoju badań społecznych w Polsce i na świecie. W naszej ocenie numer tematyczny mógłby też wzmocnić głos przedstawicielek i przedstawicieli takich subdyscyplin, jak socjologia badań biograficznych, płci, kultury czy sportu, gdzie obecne są istotne odniesienia do problematyki klasowej.

W porównaniu z Wielką Brytanią czy Francją, w polskim społeczeństwie język klasowy i klasowe autoidentyfikacje są dużo mniej zakorzenione w narracjach o społeczeństwie i jego podziałach. Ma to związek z różnymi doświadczeniami historycznymi, a te przekładają się m.in. na emocjonalne i polityczne nacechowanie pojęcia klasy. Znaczenie w Polsce ma również post-transformacyjny dyskurs normalizujący nierówności społeczne i upowszechniający ideę merytokracji. Jeśli w polskim dyskursie publicznym dyskutuje się o klasie, to jest to przede wszystkim klasa średnia. Jednocześnie, jak wspomnieliśmy, w ostatnich latach możemy obserwować wzrost zainteresowania polskich badaczek i badaczy społecznych klasami społecznymi w Polsce, a używanie pojęcia klas – zarówno jako głównego przedmiotu badań, jak i ważnej kategorii wyjaśniającej – staje się w badaniach coraz powszechniejsze. Do pewnego stopnia może być to przejaw wyczerpania się narracji modernizacyjnej i obserwowania rosnących nierówności społecznych w Polsce. Nie bez znaczenia pozostają tutaj też tzw. zwrot ludowy, oraz zwrot kulturowy w analizach klasowych (inspirowany głównie socjologią Pierre’a Bourdieu).

W numerze tematycznym chcemy oddać głos analizom koncentrującym się na klasach społecznych w ostatnich latach. Interesują nas zarówno badania dotyczące doświadczeń klasowych (np. awanse klasowe, reprodukowanie pozycji klasowych), społecznej percepcji klas społecznych i konstruowania granic klasowych, analiza reprezentacji klasowych w dyskursie medialnym, jak i zagadnienie oddziaływania podziałów klasowych na inne obszary życia codziennego (styl życia, edukację, uczestnictwo w kulturze itd.).

Zakres tematyczny artykułów będzie obejmował m.in. takie zagadnienia szczegółowe jak:

• społeczna percepcja klas społecznych i konstruowanie granic klasowych,
• pomiar zróżnicowania i nierówności klasowych,
• klasowe uwarunkowania karier edukacyjnych i zawodowych w Polsce,
• możliwości i bariery awansu społecznego we współczesnej Polsce,
• intersekcjonalne podejścia do analiz klasowych,
• awans społeczny na tle transformacji ustrojowej i post-transformacji,
• mechanizmy awansu społecznego i reprodukcji klasowej oraz strategie oporu wobec nich,
• medialne dyskursy dotyczące klas społecznych,
• kultury klasowe w kontekście procesów migracyjnych,
• stratyfikacja praktyk kulturowych i hierarchie kulturowe,
• klasy a wybory polityczne i poczucie obywatelskiego sprawstwa

Informacje dla autorów/autorek: https://journals.ltn.lodz.pl/Przeglad-Socjologiczny/information/authors

Zgłoszenia artykułów (w języku polskim lub angielskim) prosimy przesyłać do 30 września 2026 roku przez system elektroniczny czasopisma:

https://journals.ltn.lodz.pl/Przeglad-Socjologiczny/user/register

W przypadku dodatkowych pytań proszę o kontakt z redakcją: przegladsocjologiczny@gmail.com lub z Katarzyną Wyrzykowską: katarzyna.wyrzykowska@ifispan.edu.pl