NARRACJA ZDEFAMILIARYZOWANEGO REALIZMU. ADAM KACZANOWSKI

UNE NARRATION DU RÉALISME DÉFAMILIARISÉ. ADAM KACZANOWSKI

Autor

DOI:

https://doi.org/10.26485/PP/2026/81/18

Słowa kluczowe:

Adam Kaczanowski; realizm; dziwaczne; rodzaje literackie

Abstrakt

Adam Kaczanowski to poeta, prozaik i performer, który znany jest z dociążonych narra­cyjnie form wierszowych. W swoim artykule autorka argumentuje na rzecz tezy, że synkre­tyzm rodzajowy stanowi w jego twórczości jeden ze sposobów opowiadania się za specy­ficznie (Brechtowsko) rozumianym realizmem w sztuce. Do analizy poezji autora Stanów wykorzystane zostały koncepty zaczerpnięte z książki Marka Fishera Dziwaczne i osobliwe.

 

UNE NARRATION DU RÉALISME DÉFAMILIARISÉ. ADAM KACZANOWSKI

Résumé

Adam Kaczanowski est un poète, prosateur et performeur connu pour ses formes poétiques narrativement pondérées. Dans cet article, l’autrice plaide en faveur de la thèse selon laquelle le syncrétisme des genres est l’une des manières par lesquelles il prône une compréhension spécifique (brechtienne) du réalisme dans l’art. Pour analyser la poésie de Kaczanowski dans Stany [Les États], l’autrice de l’article utilise des concepts tirés du livre Wierd and eerie de Mark Fisher (édition polonaise de 2023).

MOTS-CLÉS Adam Kaczanowski ; réalisme ; étrange ; genres littéraires

Cet article a été traduit du polonais vers le français par Dorota Walczak-Delanois et Yoana Ganowski.
Artykuł został przetłumaczony z języka polskiego na język francuski przez Dorotę Walczak-Delanois i Yoanę Ganowski.

Biogram autora

Zuzanna Sala - Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Wydział Polonistyki

Asystentka w Katedrze Krytyki Współczesnej na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, krytyczka literacka, w latach 2017–2024 ściśle związana z funda­cją KONTENT. Interesuje się najnowszą polską literaturą i krytyką literacką, bada estetyczne mechanizmy służące obrazowaniu przemian społeczno-poli­tycznych. W 2024 roku obroniła z wyróżnieniem pracę doktorską zatytułowaną Zaburzenia zewnętrza. Strategie niekonfesyjne w najnowszej polskiej literaturze (obecnie przygotowywana do druku). Artykuły literaturoznawcze publikowała m.in. w „Forum Poetyki” i „Wielogłosie”. Członkini Pracowni Pytań Krytycz­nych na Wydziale Polonistyki UJ.

Assistante auprès de la Chaire de critique contemporaine de l’Université Jagellonne, critique littéraire, étroitement liée à la fondation KONTENT entre 2017 et 2024. Elle s’intéresse à la littérature polonaise contemporaine et à la critique littéraire, et étudie les mécanismes esthétiques utilisés pour représenter les changements sociopolitiques. En 2024, elle a soutenu avec distinction sa thèse intitulée Zaburzenia zewnętrza. Strategie niekonfesyjne w najnowszej polskiej literaturze (en cours de publication). Elle a publié des articles sur la littérature dans des revues telles que « Forum Poetyki » et « Wielogłos ». Elle est membre du Laboratoire relatif aux questions critiques de la Faculté de lettres polonaises de l’Université Jagellonne.

Bibliografia

Bauman Sabina. 2006. Zmierzch kreatywnych. „Nowe Książki”, nr 2. S. 60–61.

Bednarek Joanna B. 2016. Kaczanowski, Adam. Polska Poezja Współczesna. Przewodnik encyklopedyczny [online]. Protokół dostępu: https://web.archive.org/web/20230324001653/https://przewodnikpoetycki.amu.edu.pl/encyklopedia/adam-kaczanowski/ [28.04.2024].

Bonowicz Wojciech. 2021. Moi, mistrzowie: Adam Kaczanowski. „Znak”, nr 791. S. 118–119.

Brecht Bertolt. 1979. Wokół teorii realizmu. [In:] Marksizm i literaturoznawstwo współczesne: antologia. Red. Andrzej Lam, Bogdan Owczarek. Przeł. Andrzej Lam. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. S. 79–104.

Cronan Todd. 2021. Red Aesthetics: Rodchenko, Brecht, Eisenstein. Lanham: Rowman et Littlefield.

Dalasiński Tomasz. 2016. Wszystko O.K. z tym cyborgiem (?). Notatki na marginesach „Co jest nie tak z tymi ludźmi?” Adama Kaczanowskiego. „Wakat”, nr 32/33 [online]. Protokół dostępu: http://wakat.sdk.pl/wszystko-o-k-z-tym-cyborgiem-notatki-na-marginesach-co-jest-nie-tak-z-tymi-ludzmi-adama-kaczanowskiego/ [28.04.2024].

Dunin-Wąsowicz Paweł. 2005. Ludzie I i II kategorii. „Lampa”, nr 11. S. 72.

Fisher Mark. 2023. Dziwaczne i osobliwe. Przeł. Andrzej Karalus, Tymon Adamczewski. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.

Kaczanowski Adam. 2014a [1998]. Powieka. [In:] Adam Kaczanowski. Happy end (1994–2013). Poznań: Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury. S. 5–22.

Kaczanowski Adam. 2014b [1999]. Życie przed śmiercią. [In:] Adam Kaczanowski. Happy end (1994–2013). Poznań: Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury. S. 23–70.

Kaczanowski Adam. 2014c [2005]. Stany. [In:] Adam Kaczanowski. Happy end (1994–2013). Poznań: Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury. S. 137–172.

Kaczanowski Adam. 2014d. Happy end (1994–2013). Poznań: Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury.

Kaczanowski Adam. 2018. Cele. Poznań: Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury.

Kaczanowski Adam. 2020. Zabawne i zbawienne. Stronie Śląskie: Biuro Literackie.

Kaczanowski Adam, Kopkiewicz Aldona. 2017. Życie na ziemi. Z Adamem Kaczanowskim rozmawia Aldona Kopkiewicz. „Śląskie Studia Polonistyczne”, nr 2. S. 189–196.

Kałuża Anna. 2011. Kreskówki na ringu: Stany Adama Kaczanowskiego. [In:] Anna Kałuża. Wielkie wygrane: wspólne sprawy poezji, krytyki i estetyki. Mikołów: Instytut Mikołowski. S. 40–44.

Kałuża Anna. 2020. Nasze dupy, nasze dusze. „biBLioteka” [online]. Protokół dostępu: https://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/recenzje/nasze-dupy-nasze-dusze/ [28.04.2024].

Kozioł Paweł. 2010. Pocznij gwiazdę z błota. „Lampa”, nr 4. S. 62–63.

Kujawa Dawid. 2017. Trzy dystynkcje: o twórczości Adama Kaczanowskiego i problemach z jej recepcją. „Śląskie Studia Polonistyczne”, nr 2. S. 217–233.

Kujawa Dawid, Kaczanowski Adam. 2018. Cały czas gram na remis. Z Adamem Kaczanowskim rozmawia Dawid Kujawa. „artPAPIER”, nr 3(339) [online]. Protokół dostępu: http://artpapier.com/index.php?page=artykul&wydanie=341&artykul=6626 [28.04.2024].

Meller Oskar. 2020. re-Wizje (4): Bawi nas zbawienie, gdy zbawia nas zabawa. „Wizje: Aktualnik” [online]. Protokół dostępu: https://magazynwizje.pl/aktualnik/meller-kaczanowski/ [28.04.2024].

Mitranka Anna. 2008. Szlafrok mamy. [In:] Słynni i świetni: antologia poetów Wielkopolski debiutujących w latach 1989–2007. Red. Maciej Gierszewski, Szczepan Kopyt. Poznań: Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu. S. 142–145.

Orska Joanna. 1999. W oficynie. „Odra”, nr 5. S. 126–127.

Piotrowska-Grot Magdalena. 2020. Spod uśmiechu Jokera. „artPAPIER”, nr 17(401) [online]. Protokół dostępu: http://artpapier.com/index.php?page=artykul&wydanie=400&artykul=8054&kat=17 [28.04.2024].

Raport z literatury, odc. #6 Adam Kaczanowski: Nagroda im. Wisławy Szymborskiej [online]. Protokół dostępu: https://open.spotify.com/episode/73eu6CYoYfOi7snV0gLPNB?si=d77afd8955704488 [28.04.2024].

Skurtys Jakub. 2016. Skąd dobiega ten śmiech? „artPAPIER”, nr 11(299) [online]. Protokół dostępu: http://artpapier.com/index.php?page=artykul&wydanie=302&artykul=5578&kat=17 [28.04.2024].

Suchanecki Przemysław, Kaczanowski Adam. 2020. Empatyczny sadyzm. Z Adamem Kaczanowskim rozmawia Przemysław Suchanecki. „biBLioteka” [online]. Protokół dostępu: https://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/wywiady/empatyczny-sadyzm/ [28.04.2024].

Znów o prozie. Dlaczego poetki przejmują prozę? 2023. Nagranie dyskusji [online]. Protokół dostępu: https://www.facebook.com/kwartalnik.kontent/videos/3399559046929433 [28.04.2024].

Żuchowski Jakub. 2006. Menedżer Basia poleca. „Opcje”, nr 2. S. 81–82.

Opublikowane

2026-02-20

Numer

Dział

V. POEMAT PROZĄ W ROZLEGŁYCH AMPLITUDACH ODCZYTAŃ XXI WIEKU / LE POÈME EN PROSE DANS LES VASTES AMPLITUDES DE LECTURES DU XXIe SIÈCLE