DYSKURS MEDIALNY WOKÓŁ SLAMU POETYCKIEGO W POLSCE W LATACH 2004–2024
LE DISCOURS MÉDIATIQUE AUTOUR DU SLAM DE POÉSIE EN POLOGNE ENTRE 2004 ET 2024
DOI:
https://doi.org/10.26485/PP/2026/81/22Słowa kluczowe:
Dyskurs; dyskurs medialny; analiza dyskursu; slam poetycki; Clarin-PL; wydźwięk emocjonalnyAbstrakt
Artykuł opisuje dyskurs medialny wokół slamu poetyckiego w Polsce i przedstawia analizy tekstów opublikowanych w „Gazecie Wyborczej”, cyfrowym magazynie „Mały Format” oraz na stronach internetowych wydawnictwa Biuro Literackie i blogu literaturoznawcy, dr. Grzegorza Jędrka. Badania opierają się na metodologii analizy dyskursu, wykorzystując narzędzie Wydźwięk do oceny emocjonalnego wydźwięku tekstów oraz ekspresywizmów pozytywnych i negatywnych w nich zawartych. Dyskurs slamu poetyckiego interpretowany jest jako działanie społeczne, które kształtuje opinię publiczną i przyczynia się do redefinicji poezji oraz tworzenia wspólnoty. Artykuł podkreśla zmienność w ocenie slamu przez różnych krytyków literackich oraz wpływ mediów na kształtowanie dyskursu publicznego na ten temat. Dodatkowo, opisane są kolejne etapy rozwoju dyskursu,
począwszy od publikacji w 2004 roku artykułów Igora Stokfiszewskiego i Jerzego Jarniewicza, aż po powrót dyskusji na łamy mediów w 2024 roku.
LE DISCOURS MÉDIATIQUE AUTOUR DU SLAM DE POÉSIE EN POLOGNE ENTRE 2004 ET 2024
Résumé
L’article décrit le discours médiatique autour du slam de poésie en Pologne, tout en analysant les textes publiés dans « Gazeta Wyborcza », dans le magazine numérique « Mały Format », sur le site web de la maison d’édition Biuro Literackie et le blog du spécialiste en littérature, dr Grzegorz Jędrek. La recherche est basée sur la méthodologie de l’analyse du discours, au moyen de l’outil « Wydźwięk » pour évaluer les nuances émotionnelles des textes et les expressivités positives et négatives qu’ils contiennent. Le discours sur la poésie slam est interprété comme une activité sociale qui façonne l’opinion publique tout en contribuant à la redéfinition de la poésie et à la création d’une communauté. L’article souligne la variabilité de la perception du slam par les différents critiques littéraires et l’influence des médias dans la formation du discours public sur le sujet. Les étapes de la progression du développement du discours sont également décrites, en commençant par la publication des articles d’Igor Stokfiszewski et de Jerzy Jarniewicz en 2004, pour terminer avec le retour de la question dans les médias en 2024.
MOTS-CLÉS Discours ; discours des médias ; analyse du discours ; slam de poésie ; Clarin-PL ; tonalité émotionnelle
Cet article a été traduit du polonais vers le français par Dorota Walczak-Delanois et Yoana Ganowski.
Artykuł został przetłumaczony z języka polskiego na język francuski przez Dorotę Walczak-Delanois i Yoanę Ganowski.
Bibliografia
Bilut-Homplewicz Zofia. 2019. Jak rozumieć dyskurs w germanistycznej lingwistyce dyskursu? [In:] Germanistyka otwarta. Wrocławskie debaty o języku i językoznawstwie. Red. Artur Tworek. Wrocław: Quaestio. S. 13–25.
Czachur Waldemar. 2020. Lingwistyka dyskursu jako integrujący program badawczy. Wrocław: ATUT.
Debata „Slam Poetry” [online]. Protokół dostępu: https://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/slam-poetry-3/ [20.02.2024].
Dijk Teun Adrianus van. 1990. The Future of the Field: Discourse Analysis in the 1990s. „TEXT”, vol. 10. Pp. 133–156.
Golinczak Michalina. 2004. Wierszokleci i poeci [online]. Protokół dostępu: https://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/wierszokleci-i-poeci/ [20.02.2024].
Grabias Stanisław. 1981. O ekspresywności języka. Ekspresja a słowotwórstwo. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie.
Jarniewicz Jerzy. 2004. Wiersze na ringu [online]. Protokół dostępu: https://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/slam-poetry-3 [20.02.2024].
Jędrek Grzegorz. 2024. Niezainteresowani polemiką [online]. Protokół dostępu: https://utopie.pl/niezainteresowani-polemika/ [26.03.2024].
Kaczka Maciej. 2004. Show must go on a mas ni w ząb [online]. Protokół dostępu: https://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/show-must-go-on-a-mas-ni-w-zab/ [20.02.2024].
Kapela Jaś. 2004. Widziałem Slamu cień, do góry wznosił się niczym ptak [online]. Protokół dostępu: https://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/widzialem-slamu-cien-do-gory-wznosil-sie-niczym-ptak/ [20.02.2024].
Lisowska-Magdziarz Małgorzata. 2006. Analiza tekstu w dyskursie medialnym. Przewodnik dla studentów. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Loewe Iwona. 2014. Dyskurs medialny – przegląd stanowisk badawczych. „Forum Lingwistyczne”, nr 1. S. 9–16.
Nijakowski Lech Michał. 2004. Znaczenie analizy dyskursu dla socjologii narodowości. „Kultura i Społeczeństwo”, nr 1. S. 69–95.
Piekot Tomasz. 2006. Dyskurs polskich wiadomości prasowych. Kraków: Universitas.
Piotrowicz Paweł. 2004. Slam poetry [online]. Protokół dostępu: https://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/slam-poetry/ [20.02.2024].
Polakowski Mariusz. 2004. Nie wierzę slammasterom, nie [online]. Protokół dostępu: https://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/nie-wierze-slammasterom-nie/ [28.04.2024].
Rojek Barbara. 2024. Kocur literacki (2): Ryzyk-Fizyk w podróży po zrozumienie. „Mały Format” [online]. Protokół dostępu: https://malyformat.com/2024/03/kocur-literacki-2-ryzyk-fizyk-podrozy-zrozumienie/ [16.02.2024].
Rybka Małgorzata, Wrześniewska-Pietrzak Marta, Wiatrowski Przemysław, Zagórska Katarzyna, Kołodziejczak Małgorzata, Świerkowska Dagmara, Wyszyński Jacek. 2021. COVID-19 – czarna seria ciągle trwa. Medialny obraz koronawirusa i jego oddziaływanie społeczno-polityczne. Raport z monitoringu mediów w ramach konkursu „Badania nad COVID-19” Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie Studia Polonistyczne.
Slam poetycki w Polsce. Antologia wierszy i tekstów krytycznych. 2023. [online]. Protokół dostępu: https://archiwumslamu.pl/slam-poetycki-w-polsce/ [31.12.2023].
Stokfiszewski Igor. 2004. Poetry slams zdobywają coraz większą popularność [online]. Protokół dostępu: http://niniwa22.cba.pl/stokfiszewski_poetry_slams.htm [20.02.2024].
Wiatrowski Przemysław. 2010. Ekspresywizmy leksykalne w „Przewodniku Katolickim” z lat 1895–2005. Peiorativa pierwotne. „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, t. 17(37). S. 163–189.
Wierzbicka Anna. 1968. Miejsce problematyki ekspresji w teorii semantycznej. „Pamiętnik Literacki”, z. 4. S. 97–119.
Wojtak Maria. 2011. O relacjach dyskursu, stylu, gatunku i tekstu. „Tekst i Dyskurs = Text und Diskurs”, nr 4. S. 69–78.
Żydek-Bednarczuk Urszula. 2013. Dyskurs medialny. [In:] Przewodnik po stylistyce polskiej. Style współczesnej polszczyzny. Red. Ewa Malinowska, Jolanta Nocoń, Urszula Żydek-Bednarczuk. Kraków: Universitas. S. 179–197.
