SLAM: ETYKA UCIELEŚNIENIA. NA PRZYKŁADZIE TWÓRCZOŚCI MARIE DARAH

LE SLAM : UNE ÉTHIQUE DE L’INCARNATION. L’EXEMPLE D’UNE ŒUVRE DE MARIE DARAH

Abstrakt

Tekst slamowy trwa nie dłużej niż trzy minuty i jest wykonywany przez osobę, która go napisała przed publicznością, bez scenografii, muzyki, sprzętu czy kostiumu. Egalitarna i minimalistyczna estetyka, oparta na zjawisku ucieleśnienia slamu (poetyckie „ja” odpowiada „ja” osoby poetyckiej) stanowi prawdziwe pole badań nad homologią między stylem życia a poetyckim stylem pisania. Co więcej, główną zasadą slamu jest polityczne zrozumienie, etyka, która leży u podstaw jego żywej estetyki. Emancypacyjna moc slamu wynika zatem z dwóch definiujących go aspektów: zasad i formy. Charakteryzując się pewną formalną wolnością, ta poetycka autonarracja przeciwstawia się klasycznej poezji, ponieważ odmawia ustanowienia apriorycznych zasad estetycznych. Istnieje jednak wiele formalnych dziedzictw związanych z oralnością, potrzebą zapamiętywania lub dosłownym tłumaczeniem słowa „slam”, które znaczy tyle, co „trzasnąć” lub „uderzyć”. Estetyczne cechy slamu wyjaśniają, dlaczego wydaje się on siłą napędowej rewolucji w belgijskiej poezji. Niniejsze studium slamu analizuje przypadek Marie Darah, młodej belgijskiej osoby slamerskiej. Jeden ze slamowanych i opublikowanych zbiorów poezji lub autonarracji przez ową osobę slamerską – „ono”, jest przykładem tej estetyki ucieleśnienia i ujawnia zjawisko, które z niej wynika: ponowne poznanie siebie i innych.

LE SLAM : UNE ÉTHIQUE DE L’INCARNATION. L’EXEMPLE D’UNE ŒUVRE DE MARIE DARAH

Résumé
Un texte de slam ne dure pas plus de trois minutes, il est scandé par la personne qui l’a écrit, devant un public, sans décor, musique, matériel ou costume. Esthétique égalitaire et minimaliste, fondée sur un phénomène d’incarnation (le « je » poétique correspond au « je » du ou de la poète·sse), le slam représente alors un véritable terrain d’investigation sur l’homologie entre style de vie et style d’écriture poétique. De plus, le slam a pour règle principale une entente politique, une éthique qui fonde son esthétique vivante. Son pouvoir émancipateur tient donc à deux de ses aspects définitionnels : ses principes et sa forme. Caractérisée par une certaine liberté formelle, ce récit – de soi – poétique s’oppose à la poésie classique en ce qu’il refuse de poser des règles esthétiques a priori. Mais nombreux sont les héritages formels liés à l’oralité, à la nécessité de mémoriser ou de « claquer », « percuter » (traduction littérale du mot). Les caractéristiques esthétiques du slam expliquent alors en quoi il apparaît comme moteur d’une révolution dans le champ de la poésie belge. Cette étude stylistique du slam prendra comme cas de figure celui de Marie Darah, jeune slameur·se belge. Car un de ses recueils poétiques ou récits de soi slamés et publiés par iel est exemplaire de cette esthétique de l’incarnation et révélateur d’un phénomène qui en découle : la re-connaissance de soi et des autres.

MOTS-CLÉS Slam ; éthico-esthétique ; sociologie de la littérature ; théories des genres et intersectionnalité ; marginalisation ; réappropriation ; Marie Darah

_{Cet article a été traduit du français vers le polonais par Dorota Walczak-Delanois et Yoana Ganowski.
Artykuł został przetłumaczony z języka francuskiego na język polski przez Dorotę Walczak-Delanois i Yoanę Ganowski.}