Spojrzenie matki a spojrzenie córki. Rodzinny wizerunek Marii Stuart w utworach Izabeli Czartoryskiej i Marii Wirtemberskiej

Autor

DOI:

https://doi.org/10.26485/ZRL/2026/69.1/8

Słowa kluczowe:

Maria Wirtemberska, Izabela Czartoryska, Mary Stuart, literary genealogy, biography

Abstrakt

This article examines the literary memorising of Mary Stuart (1542–1587) in the works of Izabela Czartoryska and Maria Wirtemberska, juxtaposing the perspectives of mother and daughter on the same historical figure. The subject of reflection will be two texts by Czartoryska — Obraz Marii Stuart [Image of Mary Stuart] and Portret Marii Stuart [Portrait of Mary Stuart] — as well as a work by her daughter, Maria Wirtemberska — Niektóre szczegóły wyjęte z “Pamiętników” Marii Stuart. O jej dzieciństwie, pierwszej młodości i pobycie jej we Francji [Selected Details from Mary Stuart’s ‘Memoirs’: On Her Childhood, Early Youth, and Stay in France]. The discussion focuses on the scope and nature of intergenerational inheritancewithin both the thematic framework and the biographical form. The analysis demonstrates that interest in the Queen of Scots constitutes an inherited thematic legacy, while the manner of its literary development reveals Wirtemberska’s distinct narrative autonomy, shaped in dialogue with Adam Kazimierz Czartoryski’s reflections on biographical writing. The article argues that the genealogy of the theme and the genology of form operate in creative tension, providing a key to the interpretation of Wirtemberska’s narrative.

Liczba pobrań

Brak danych dotyczących pobrań.

Bibliografia

Aleksandrowicz Alina (1998), Izabela Czartoryska. Polskość i europejskość, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.

Aleksandrowicz Alina (1999), „Gotycka” Maria Stuart, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio FF” nr 17.

Aleksandrowicz Alina (2022), Twórczość Marii z ks. Czartoryskich ks. Wirtemberskiej. Literatura i obyczaj, Wydawnictwo DiG, Warszawa.

Cieński Andrzej (1981), Pamiętnikarstwo polskie XVIII wieku, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Cieński Andrzej (1992), Pamiętniki i autobiografie światowe, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Czartoryska Izabela (2014), Pisma literackie i estetyczne. Antologia, wstęp i oprac. A. Kwiatek, Księgarnia Akademicka, Kraków.

Czartoryski Adam Kazimierz (1801), Myśli o pismach polskich z uwagami, nad sposobem pisania w rozmaitych materiach, Drukarnia Józefa Zawadzkiego, Wilno.

De Michele Girolamo (2005), Ideał estetyczny w starożytnej Grecji [w:] Historia piękna, red. U. Eco, Rebis, Poznań.

Eco Umberto (2005), Wprowadzenie [w:] Historia piękna, red. U. Eco, Rebis, Poznań.

Jałowiecka-Frania Agata (1999–2001), Portret jako gatunek literacki [w:] Przyzywanie głębi do kręgu słów, myśli, idei i działań. Księga Jubileuszowa ofiarowana Profesorowi Józefowi Żurawowi, red. S. Podobiński, B. Snocha, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie, Częstochowa.

Łopatyńska Lidia (2006), Portret [hasło] [w:] Słownik rodzajów i gatunków literackich, red. G. Gazda, S. Tynecka-Makowska, TAiWPN Universitas, Kraków.

Okopień-Sławińska Aleksandra (1977), Jak formy osobowe grają w teatrze mowy?, „Teksty” nr 5–6.

Stroynowski Andrzej (2012), Polityczna rola Izabeli Czartoryskiej, „Przegląd Zachodniopomorski” nr 2.

Śnieżko Dariusz (2013), Pamiątka, „Autobiografia. Literatura. Kultura. Media” nr 1.

Wirtemberska Maria (b.r.), Niektóre szczegóły wyjęte z „Pamiętników” Marii Stuart. O jej dzieciństwie, pierwszej młodości i pobycie jej we Francji [w:] Album z rysunkami i akwarelami ofiarowany Marii Wirtemberskiej przez Teresę Tokarską, Biblioteka Czartoryskich w Krakowie [sygnatura: Rkps I-6123].

Żygulski Zdzisław jun. (2009), Dzieje zbiorów puławskich. Świątynia Sybilli i Dom Gotycki, Fundacja Książąt Czartoryskich, Kraków.

Pobrania

Opublikowane

2026-05-19

Jak cytować

Miętki, J. (2026). Spojrzenie matki a spojrzenie córki. Rodzinny wizerunek Marii Stuart w utworach Izabeli Czartoryskiej i Marii Wirtemberskiej. Zagadnienia Rodzajów Literackich, 69(1). https://doi.org/10.26485/ZRL/2026/69.1/8

Numer

Dział

Temat Numeru — Rozprawy