Konsekwencje „zbicia z pantałyku” — paraboliczność Pantałyku Mariana Pilota
DOI:
https://doi.org/10.26485/ZRL/2026/69.1/20Słowa kluczowe:
parabolic; philosophical tale; peasant tradition; Marian Pilot; short storyAbstrakt
The article attempts to interpret Marian Pilot’s collection of short stories Pantałyk in the context of parables and philosophical tales. The author looks for genre-specific features (semantic duality, ambiguity, specific references, openness of the work, understatement and a particularly author-text-reader relationship) in the world presented in the stories. The reconstruction of the ontological principles that govern the reality of Pantałyk’s characters reveals the rules and causes of the grotesque, macabre and isolating plots or characters, which are subordinated to the phenomenological reduction that streamlines and harmonises the parabolic structure of the works. Each of Pantałyk’s short stories offers a philosophical exploration of the external world. However, the narrative layer disrupts the layer of philosophical assertions. The weird, macabresque plot surpasses the order of philosophical ideas. The paper broadens the reflection on the genres used by writers classified as belonging to the peasant tradition.
Liczba pobrań
Bibliografia
Barthes Roland (2001), Lektury. Wybór, przeł. K. Kłosiński, M.P. Markowski, E. Wieleżyńska, oprac. M.P. Markowski, KR, Warszawa.
Budzyński Adam (1970), Co się w Dudach zdarzyć może, „Tygodnik Kulturalny” nr 27.
Bury Anna (1987), Śmierć — życie — miłość, czyli rozbestwienie prozy Mariana Pilota, „Pismo Literacko-Artystyczne” nr 11.
Bury Anna (1989), Proza narracyjna Mariana Pilota, Uniwersytet Śląski w Katowicach [praca doktorska].
Bereza Henryk (1978), Związki naturalne. Szkice literackie, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa.
Chołodowski Waldemar (1970), Przyprawianie twarzy, „Kultura. Tygodnik Społeczno-Kulturalny” nr 25.
Dubisz Stanisław (1986), Stylizacja gwarowa w polskiej prozie trzydziestolecia powojennego (nurt ludowy w latach 1945–1975), Ossolineum, Wrocław.
Eysymontt-Zdanowicz Ewa (1983), Ten zwykły piękny świat bez złudzeń. O twórczości Mariana Pilota, „Tygodnik Kulturalny” nr 13.
Fornalczyk Feliks (1971), Wiedzie powieść, która cała niebywała, „Nurt”, nr 3.
Heidegger Martin (1977), List o „humanizmie”, przeł. J. Tischner [w:] M. Heidegger, Budować, mieszkać, myśleć. Eseje wybrane, oprac. K. Michalski, Czytelnik, Warszawa.
Kułacka Agnieszka (2011), Wypowiedzenia performatywne i konstatywne. Teoria aktów mowy, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Kształcenie Językowe” nr 9.
Kuźma Erazm (1970), Koniec mitu, „Głos Szczeciński” nr 163.
Krzemień Teresa, Pilot Marian (1978), Pantałykalny świat, „Kultura. Dwutygodnik Społeczno-Kulturalny” nr 21.
Meloch Katarzyna, Pilot Marian (1966), Mariana Pilota pasowanie na pisarza, „Razem. Miesięcznik” nr 7/8.
Michalski Maciej (2002), Parabola filozoficzna w prozie polskiej XX wieku, „Pamiętnik Literacki” nr 2.
Nasiłowska Anna (1993), Parabola, paraboliczność [w:] Słownik literatury polskiej XX wieku, red. A. Brodzka i inni, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.
Néry Alain (1984), Les idées politiques et sociales de Villiers de L’Isle-Adam, Diffusion Université Culture, Paryż.
Pilot Marian (1970), Pantałyk, Czytelnik, Warszawa.
Pilot Marian (1975), Trzy powieści Brunona Jasieńskiego, Archiwum Uniwersytetu Warszawskiego, sygn. WFS 25792 [teczka studencka].
Pilot Marian, Jagoda Wierzejska (2012), Garść piasku, dwa pelikany, „Nowe Książki” nr 9.
Siekierski Stanisław (1970), Mamidłopis, „Nowe Książki” nr 16.
Sinko Zofia (1982), Powiastka w oświeceniu stanisławowskim, Ossolineum, Wrocław.
Stróżewski Władysław (2004), Ontologia, Aureus–Znak, Kraków.
Villiers de l’Isle-Adam Auguste (1893), Contes cruels, Lévy, Paryż.
Villiers de l’Isle-Adam Auguste (1962), Correspondance genérale de Villiers de l’Isle-Adam et documents inédits, t. 1, oprac. J. Bollery, Mercure de France, Paryż.
Zadura Bohdan (1970), Stworzenie i feralna trzynastka, „Twórczość” nr 4.
Zagajewski Adam (1970), Lekcje tańca dla początkujących i zaawansowanych, „Życie Literackie” nr 42.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
