„TRAM WPOPSZEK" STRONICY. „PSZEMIANA" I NARRACJE POETYCKIE JERZEGO JANKOWSKIEGO

« LE TRAM ATRAVÈR » DE PAGE. « PSZEMIANA » [TRANSFORMACION] ET AUTRES RÉCITS POÉTIQUES DE JERZY JANKOWSKI

Abstrakt

Tematem artykułu są poetyckie narracje zamieszczone w tomie Tram wpopszek ulicy au­torstwa Jerzego Jankowskiego, a wraz z nimi nieoczywiste relacje pomiędzy prozą i poezją, które ujawniają się w całym tomie pierwszego polskiego futurysty. Te pograniczne formy opisane zostają w perspektywie różnych tradycji poematu prozą, a analizy koncentrują się na tym, w jaki sposób w poetyckich narracjach Jankowskiego dochodzi do splotu inspi­racji modernistycznych, symbolistycznych i awangardowych, widocznych w nawiązaniach do gatunków dziennikarskich i publicystycznych, tradycji poematów prozą Charles’a Bau­delaire’a i Arthura Rimbauda, poezji Tadeusza Micińskiego oraz eksperymentów futury­stycznych F.T. Marinettiego. Szczegółowej interpretacji poddany zostaje jeden z poema­tów prozą Jankowskiego, zatytułowany Pszemiana, w którym na plan pierwszy wysuwają się zwierzęcy bohaterowie, a wraz z nimi kolejne interteksty, prowadząc do nieoczekiwa­nych wniosków co do szczególnego typu przenikania się form poetyckich i prozatorskich w twórczości Jankowskiego oraz ich metamorfoz.

 LE TRAM ATRAVÈR DE PAGE. PSZEMIANA [TRANSFORMACION] ET AUTRES RÉCITS POÉTIQUES DE JERZY JANKOWSKI

Résumé

Cet article se concentre sur les récits poétiques inclus dans le volume Tram wpopszek ulicy [Le Tram atravèr la rue] de Jerzy Jankowski et sur les relations non évidentes entre prose et poésie qui se révèlent tout au long du tome du premier futuriste polonais. Ces formes frontalières sont décrites à travers la perspective des différentes traditions du poème en prose, et les analyses se concentrent sur la manière dont les récits poétiques de Janko­wski tissent des liens entre les inspirations modernistes, symbolistes et avant-gardistes, comme en témoignent les références aux genres journalistiques, à la tradition des poèmes en prose de Charles Baudealaire et d’Arthur Rimbaud, à la poésie de Tadeusz Miciński et aux expérimentations futuristes de F.T. Marinetti. Le poème en prose de Jankowski, intitulé Pszemiana [Transformacion], dans lequel les protagonistes sont des animaux, est particulièrement mis en avant, ainsi que les phénomènes intertextuels qui en découlent. Ce poème est analysé en détail et conduit à des conclusions inattendues au sujet d’un type particulier d’interpénétration des formes poétiques et prosaïques de l’oeuvre de Jankowski et de leurs métamorphoses.

MOTS-CLÉS Avant-garde ; futurisme ; Jerzy Jankowski ; poème en prose ; métamorphose

_{Cet article a été traduit du polonais vers le français par Dorota Walczak-Delanois et Yoana Ganowski.
Artykuł został przetłumaczony z języka polskiego na język francuski przez Dorotę Walczak-Delanois i Yoanę Ganowski.}