MIĘDZY LITERATURĄ A BOTANIKĄ. KONCEPCJA „SZCZEPIENIA” TEKSTU MICHAELA MARDERA ORAZ PRZYCZYNEK DO JEJ ZASTOSOWANIA W ANALIZIE TEKSTU LITERACKIEGO

ENTRE LITTÉRATURE ET BOTANIQUE : LE CONCEPT DE « GREFFE » DE MICHAEL MARDER ET LA CONTRIBUTION DE SON APPLICATION À L’ANALYSE DE TEXTES LITTÉRAIRES

Abstrakt

Celem artykułu jest wykazanie, że heterogeniczna proza Urszuli Zajączkowskiej stanowi przykład „szczepienia” tekstu według teorii Michaela Mardera. Ramy teoretyczne bada­nia, zarysowane w pierwszej części tekstu, wyznaczają krytyczne studia nad roślinami, zainteresowane wszelkimi hybrydycznymi formami myślenia i pisania o roślinnych orga­nizmach. W drugiej części artykułu opisuję jedno z ujęć takiej hybrydyzacji: teorię „szcze­pienia” tekstu i myśli, sformułowaną przez Michaela Mardera, centralną figurę światowej humanistyki zorientowanej na rośliny. Pojęcie to znajduje swoje praktyczne zastosowanie w części trzeciej, w której wykazuję zaistnienie w zbiorze esejów Patyki, badyle Urszuli Zajączkowskiej wzbogacenie dyskursu botanicznego wprowadzonego poprzez przeszcze­pienie doń wybranych strategii literackich.

ENTRE LITTÉRATURE ET BOTANIQUE : LE CONCEPT DE « GREFFE » DE MICHAEL MARDER ET LA CONTRIBUTION DE SON APPLICATION À L’ANALYSE DE TEXTES LITTÉRAIRES

Résumé
Cet article vise à illustrer comment la prose hétérogène d’Urszula Zajączkowska sert
d’exemple de « greffe » textuelle, telle qu’elle a été conceptualisée par Michael Marder. Le cadre théorique de l’étude, présenté dans la première section, s’inspire des études critiques sur les plantes, qui explorent toutes les formes hybrides de pensée et d’écriture sur les organismes végétaux. Je décris ensuite l’un de ces cadres théoriques : la théorie de la « greffe » de texte et de pensée, proposée par Michael Marder, figure éminente des sciences humaines axées sur les plantes. Ce concept est appliqué de manière pratique dans la troisième section, où je montre comment le recueil d’essais d’Urszula Zajączkowska, Patyki, badyle [Bâtons, tiges], enrichit cognitivement le discours botanique en y greffant des stratégies littéraires spécifiques.

MOTS-CLÉS Urszula Zajączkowska ; Michael Marder ; études critiques sur les plantes ; texte-greffe

_{Cet article a été traduit du polonais vers le français par Dorota Walczak-Delanois et Yoana Ganowski.
Artykuł został przetłumaczony z języka polskiego na język francuski przez Dorotę Walczak-Delanois i Yoanę Ganowski.}